VI. Uluslararası Bilimler Işığında Yaratılış Kongresi • Van 2022

Yaratılışta (İslam ve Kuran'a Göre)
İlim, Bilim ve Yaratıkların Konumu (Makale için Tıkla)

The Position of Wisdom, Science and Creatures in Creation

Nasip DEMİRKUŞ

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Matematik ve Fen Eğitimi Bölümü
nasip@hotmail.com • ORCID: 0000-0003-4195-070X

Özet

Yaratılışta İlim, Bilim ve Yaratıkların Konumu

Bildiri de; ilim, bilim, matematik, değişim, bilgi, varlık ve yaratık kavramlarının özgün tanımları ve ilişkileri sunulacaktır. Bu kavramlar, yaradılışla (İslam'la) ilişkilendirilecektir. Kuran-ı Kerim'deki ayetlerle örtüşen; Şişirme Kuramı, Büyük Patlama Kuramı ve Büyük Yırtılma Kuramları izah edilecektir. Bilimin ilk ortaya çıkışı, değişimi ve çöküşü izah edilecektir. İlmin ezeli, ebedi ve değişmezliği ifade edilecektir. İlimde her şey vardır, Bilimde her şey yoktur. Allah (CC) ilminde var olan varlıklardan bazılarını yaratık olarak yaratır (geçici hayat verir). Bilim yaratıklarla ortaya çıkmıştır, bütün yasaları büyük kıyametle çökecektir. Bilim ilmin dünyevi bir geçici sürümüdür. Bilim doğayı tanıma, araştırma ve çözüm üretme aracıdır. İlim doğa ve doğa ötesi gerçekleri tanıma, araştırma ve çözüm üretme aracıdır. Matematik; bilim kümesinin paydasını oluşturur. Diğer tüm bilim dalları, bilim kümesinin paylarını oluşturur. Paylar ve payda bir arada bilimin kümesini temsil eder. Buna göre Matematik, bilimin bir alt bilim dalı değil de bilimin farklı ifade ediliş ara yüzüdür. Matematiğin dışındaki diğer bilim dallarının toplamı kültür ve yaşantının, ara yüzünü ifade eder. Değişimin ara yüzü; değişen koşullara bağlı olarak; doğadaki yaratık, olgu, olay, süreç... Vb. değişimle ilgili her şeyin gerçek hayat hikâyesini ifade eder. Bu mantıktan hareketle bilimin üç ara yüzü vardır. 1. Matematiksel ara yüzü, 2. Doğal, kültürel ve yaşam ara yüzü, 3.Değişimsel ara yüzdür.

Anahtar Kelimeler
Yaradılış İslam Kuran İlim Bilim
Abstract

The Position of Wisdom/Reasoning, Science and Creatures in Creation

In the statement, Original definitions and relations of wisdom, science, mathematics, change, knowledge, being and creature concepts will be present. These concepts will be associated with creation (In Islam). Coinciding with the verses of the Quran; The Inflation, The Big Explosion and The Big Rip theories will be explained. The first emergence, change and collapse of science will be explain. Wisdom has existed from eternity, will exist, and its stability will be expressed. Wisdom include everything, Science does not include everything. Allah (CC) creates some of the beings that exist in his wisdom as creatures (giving temporary life). Science has emerged with creatures, and all its laws will collapse with the great apocalypse. Science is an earthly provisional version of wisdom. Science is a means of recognizing nature, researching and producing solutions. Wisdom is a means of recognizing, researching and producing solutions about nature and supernatural realities. Math's forms the denominator of the science cluster. All other branches of science make up the shares of the science cluster. The numerators and the denominator together represent the cluster of science. Accordingly, Mathematics is not a sub-discipline of science, but an interface of different expression of science. The sum of other branches of science other than mathematics expresses the interface of culture and life. The interface of change; depending on changing conditions; creature, phenomenon, event, process in nature... Etc. expresses the real life story of everything about change. Based on this logic, science has three interfaces. 1. Mathematical interface, 2. Natural, cultural and life interface, 3. Variable interface

Keywords
Creation Islam Quran Wisdom Science

1. Varlık, Yaratık, Bilgi, İlim, Bilim, Değişim ve Matematik Kavramları Arasındaki İlişkiler ve Tanımları

1.1. Varlık

Her şeyin var olduğu ilim potansiyeli içinde anlam kazanan bir kavramdır. Örneğin, bir bilgisayarda olası pek çok sayıda belki de sonsuz sayıda animasyon ve çizim yapma ve yapay yaratma potansiyeli ilmen vardır. Ancak çizim veya animasyon enerji sarf edilerek yapıldığı ya da yaratıldığı an yapay yaratık kimliğini ya da sıfatını kazanır. Bu ilim ve doğal (doğal bilgisayar ortamı ve habitat) yaratma ortamı olan doğa içinde aynı şey söz konusudur. Varlık potansiyeli, gücü ve tüm enerjinin karşılığı Allah (C.C) ilminde ve Nur (C.C) sıfatında vardır (Demirkuş, 2016).

1.2. Yaratık

Geçici Kâinattaki tüm yaratıklar kast edilmektedir. İlim âlemindeki varlıklar yaratıldığı an yaratık sıfatını kazanır. Yaratık varlığın enerjiyle yaratılmış halleridir. Kâinatta geçicidirler (Demirkuş, 2016).

2. Bilgi Nedir?

Doğadaki sübjektif-objektif yaratık (nesnel), olay, süreç ve olgularla ilgili genellikle duyularımızla zihnimize özümsenen, alınan, giren ya da genlerimizde var olan (fıtrati-yapısal bilgi) veya zihinsel operasyonla ürettiğimiz ürünlerin zihnimizde bıraktığı; dinamik anlamlı imaj, görüntü, ses, kavramsal ve ilişkisel... vb. veri tabanı gibi bilgi birimleri ya da kalıntılarıdır.

Bilgi her yerde vardır. Ulaşabildiğimiz bilgilerin farkındayız. Bilgi bilimin veri tabanı gibidir. Bilimle ilgili bilgiler geçici gerçektirler. Ebedi gerçeklere hakikat denir. İlimle ilgili bilgiler bilimi de kapsar hem ebedi olan hakikatleri hem de geçici olan gerçekleri içerir (Demirkuş, 2016).

3. İlim Nedir?

İlim; içinde, sonsuzluk, ebediyet ve tüm bilim döngüleri, bilinen-bilinecek-bilinmeyecek ve var olması gereken; tüm zamanları, boyutları, olayları, süreçleri, olguları, eylemleri, bilgileri, yaratıkları... Vb. her şeyi liyakatli, kusursuz güçte ve konumda/larda... Vb. bulunduran ve bilinen hiçbir tercih ve kader çizgisinin aşmadığı- aşamayacağı büyük havuzudur. Allah'ın Âlim sıfatına tabiidir.

Bilime ilave olarak; ahlakı, doğaötesi ve tasavvufu içeren, tüm bilgi ve uygulamaların hayatla gerçek ilişki ve tanımlarıyla şekillenen en kapsamlı kavramdır. İlim daha güzel ahlak eğitimi öncelikli beşeri merkezli olarak bilime ulaşır. İlim bilinen ve bilinmeyen tüm bilimleri de içerir. İlim değişmez, ölümsüz, gerçek ve hakikattir; bilim ise değişir, ölümlü, sonlu ve geçici bir araçtır (Allen, 1956; Demirkuş, 2016; Demirkuş and Bilgin, 2017).

4. Bilim Nedir?

Burn ve diğerleri (2003), bilimi tanımlamanın herkesin bildiği gibi zor olduğunu belirtmişlerdir. Aynı çalışmada, Amerikan Fizik Topluluğunun Halkla İlişkiler Paneli'nde bilimin saf bir tanımı verilmektedir: "Bilim, dünya hakkında bilgi toplamanın ve bu bilgiyi sınanabilir yasalar ve teoriler halinde düzenleme ve yoğunlaştırmanın sistematik girişimidir."

Gilbert (1991) araştırmasında bilimle ilgili şu görüşlere yer vermiştir: "Bilim, işlevsel olarak çeşitli şekillerde tanımlanabilen çok yönlü bir faaliyettir. Bu nedenle, bilim eğitiminin hedeflerindeki değişikliklere, mevcut bilim kavramsallaştırmalarının eleştirel bir yeniden incelemesinin eşlik etmesi önemlidir."

Bilim doğadaki pozitif öncelikli (nesnel) bilgilere dayalı tüm bilim dallarındaki toplam bilgi ve uygulamaları içeren en kapsamlı kavramlardan biridir. Bilim, daha çok nesnel verilere dayalı olarak gelişip ilime doğru emekler. Bilim hayatın başlamasıyla insanın ve bazı yaratıkların çevresinde ve iç dünyasında edindiği bilgiler bütününe verilen addır. Bilim geçicidir ve büyük kıyametle (kâinatın ölümüyle) tüm yaslarıyla birlikte ölecektir. Bilim İlimin geçici sürümüdür (versiyonudur). Geçici (Fani/Dünyevi) yaratıklarla birlikte başlar büyük kıyametle ortadan kalkar. Bilim doğadaki yaratıkları, olayları, olguları, süreçleri... Vb. her şeyi öğrenmenin bir aracıdır (Gabriel, 1995; Demirkuş, 2016).

5. İlim ve Bilimin Bir Arada Değerlendirişi

İlimi doğa ve doğa ötesine ait her şeyi anlama ve keşfetme aracıdır. Bilim ise doğadaki yaratık, olay, olgu, süreç. Vb. doğadaki her şeyi anlama ve öğrenme aracıdır. İlmi ezel ve ebedi olarak değişmez ve ölümsüzdür. Bilim ise sürekli değişir büyük kıyametle oradan kalkar (ölür).

İlimde denilince akla gelen Kuran ilmi, Allah'ın bazı kullarına özel olarak hidayet ettiği ilimdir. İlim Allah'ın Âlim sıfatının kontrolünde ve O'na tabiidir.

İlimin insanlara verilişindeki hikmet ve öncelikli amaç güzel ahlaklı dürüst insan yetiştirmektir. Ben güzel ahlakı tamamlamak üzere gönderildim diye Hz. Muhammed (AS)'nin hadisi vardır. İslamiyet'teki ibadet, kural ve ayinlerin (ritüellerin) öncelikli amacı dost doğru yolda güzel ahlaklı insan yetiştirmektir.

İlimin insandaki öncelikli meyvesi güzel ahlaktır. Bilimin insandaki öncelikli meyvesi bilgi iletişimini artırmak, fen ve teknolojiyi geliştirmektir. Bu iki haslet birbirini tamamlar. Güzel ahlakın hâkim olmadığı insan toplamlarının teknolojik ilerleyişiyle insanlığın gittikçe daha cahil yaratık oluşa doğru gidiş arasında doğru orantı vardır. Kısaca bilim, teknoloji ve fen ağacına güzel ahlak aşısı elzemdir.

6. Değişim Bilimi

Canlıların değişimine en güzel örnek, milyonlarca yıldır dünya üzerinde oluşan yeni türlerdir (Barnosky vd., 2012; Longo vd., 2015).

Cansızların değişimine güzel örnekleri, evrenin oluşumu ile ilgili 'Big Bang Theory' ile açıklanmaktadır. Evrendeki ilk aşamada plazmadan elektron ve hidrojen atomlarının oluşması ve süpernovalardan tüm hafif elementlerin oluşması cansızlığın değişimi için çok önemli örneklerdir (Hoyle vd., 2000; Demirkuş ve Gülen, 2017; İnce ve Demirkuş, 2019).

Doğal ve yapay ortamlarda üretilen canlı ve cansız yaratıkların değişimi dersleri birleştirilmelidir. Bu konularda yeni tanımlar ve ilişkiler belirlenmelidir. Kısaca bilgi elementlerin laboratuvar ortamında üretimi, süpernovalarda elementlerin üretimi, laboratuvar ortamında biyolojik bazlardan üretilen virüsler veya doğada üretilen yeni türler hakkında değişim bilimi disiplini altında verilmelidir (Smith ve ark. 2003).

7. Matematik

Bilimdeki tüm bilgileri, olayları, süreçleri, olguları, yaratıkları ve ilişkilerini semboller, yazılar, denklemler, kümeler ve şekillerle ifade eden bilimin ana yüzüdür (Nesin, 1995; Demirkuş and Bilgin, 2017, Demirkuş, 2021). Hiçbir bilim dalı matematik olmadan çalışamaz. Bilimi bir beden olarak kabul edersek, matematik kalbi gibidir. Ancak matematik, diğer disiplinlere ihtiyaç duymadan tek başına çalışabilir. Dolayısıyla matematik, bilimin kalbi ve diğer tüm bilim dallarının toplamının ortak paydası gibidir.

8. Bilim, Değişim Bilimi, Doğa Bilimleri, Sosyal Bilimler ve Matematiğin Arasındaki İlişkiler

Bu mantıktan hareketle matematik dışındaki tüm bilim dalları bilimin doğal, kültürel ve yaşamsal ara yüzünü oluşturur. Bilimin değişim ara yüzü, bilimdeki tüm değişikliklerin gerçek hayat hikâyesini ifade eder. Değişim ara yüz, doğal ve sosyal koşullara bağlı olarak değişen bilimi ifade eder (Hersh, 1997; Harel, 2008; Demirkuş vd., 2018a; Demirkuş 2019).

Bu mantıkla bilimin üç ara yüzü vardır: Doğal, kültürel ve yaşam ara yüzü (matematik hariç diğer tüm bilim dalları), Değişim ara yüzü, Matematiksel ara yüz (Matematiğin Tüm Disiplinleri).

Bilim, Değişim Bilimi, Doğa Bilimleri, Sosyal Bilimler ve Matematiğin Tüm Disiplinleri Arasındaki İlişkiler

Şekil 1. Bilim, Değişim Bilimi, Doğa Bilimleri, Sosyal Bilimler ve Matematiğin Tüm Disiplinleri Arasındaki İlişkiler

9. Yöntem

İlim, Bilim, Matematik, Değişim Biliminin tanımları ve ilişkileri ile ilgili çok sayıda literatür ve bilimsel belgesel film incelenmiştir.

2006-2015 yılları arasında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi / Biyoloji Bölümü'nde; Biyoloji, Fen, Fizik, Teknoloji, Matematik, Çevre... Vb. Alanlardaki kavramlar üzerine dokuz adet yüksek lisans tezi hazırlanmıştır.

Özellikle Big Bang Teorisi ve Cansızların Değişimi ile ilgili yaklaşık 100 makale ve 176 bilimsel belgesel film incelendi. Bu makale ve filmlerdeki kavramları içeren iki yüksek lisans tezi hazırlanmıştır.

Kavramların tanımları ve ilişkileri ile ilgili kaynaklar tek tek incelenmiştir (Borko 1968; Chalmers 2013; Demirkuş vd., 2018a; 2018b; Demirkuş 2019). Çalışmanın çeşitli aşamalarında farklı alanlardan uzman bilim insanlarının görüşleri alınmıştır. Konu ile ilgili kavramların tanımları seçilmiş ve/veya yeni tanımlar oluşturulmuş ve tüm kavramlar ilişkilendirilmiştir.

10. Sonuç, Öneriler ve Varılan Yargılar

Tablo 1.1. Büyük Patlama, Şişirme ve Büyük Yırtılma Kuramlarının Örtüştüğü Ayetler

Ayet Meali Sure ve Ayet No / İlgili Kuram

İnkâr edenler, göklerle yer bitişikken, bizim onları ayırdığımızı ve diri olan her şeyi sudan meydana getirdiğimizi görmediler mi? Hâlâ inanmayacaklar mı?

Sonra duman hâlinde bulunan göğe yöneldi; ona ve yeryüzüne, "İsteyerek veya istemeyerek gelin" dedi. İkisi de, "İsteyerek geldik" dediler.

Enbiya, 30

Fussilet, 12

Büyük Patlama Şişirme Kuramı

Göğü kendi ellerimizle biz kurduk ve biz (onu) elbette genişleticiyiz.

Zariyat, 47

Şişirme Kuramı

Allah'ın çocuk edinmesi düşünülemez. O, bundan yücedir, uzaktır. Bir işe hükmettiği zaman ona sadece "ol!" der ve o da oluverir.

O (Allah CC'HU), gökleri ve yeri örneksiz yaratandır. Bir işe hükmetti mi ona sadece "ol" der, o da hemen oluverir.

Meryem, 35

Bakara, 127

Büyük Patlama Kuramı

Göklerin ve yerin hükümranlığı Allah'ındır. Allah, her şeye hakkıyla gücü yetendir.

Âl-I İmrân, 189

Gök çatlayıp yarıldığı zaman, Gök yarıldığı zaman.

İnşitar, 1 / Murselat, 9

Büyük Yırtılma Kuramı

Yıldızlar dökülüp saçıldığı zaman

İnfitar

Tıklayın

Bilim 13.8 milyar yıl önce Kainatın atomdan daha küçük ve Kainatın bugünkü kütlesine denk zerreden Şişirme Kuramıyla oluştuğunu ve Büyük Yırtılma Kuramıyla kıyametin kopacağını ileri sürmüştür.

İlimin meyvesi öncelikle güzel ahlaklı insan yetiştirmektir. Bilimin meyvesi öncelikle fen, teknoloji ve sosyal iletişimi geliştirmektir (hayatı kolaylaştırmaktır). Varılan bu iki yargı birbirini tamamlamaktadır. Güzel ahlaklı toplumlar yetiştirilmedikçe, sadece teknolojik gelişme insanlığa ve doğaya faydadan çok zarar verecektir. Nitekim insanlık bu asır ve bu konumdadır.

Pek çok şeyin enerjide olma potansiyeli vardır. Ancak kâinatta görünen varlıklara yaratık denir. Tüm bu çalışmalar ve istişareler sırasında, zaman gibi değişimi de evrenin bir boyutu olabileceğini hissettiğimiz bir yargıdayız.

Bu çalışma ile Varlık, Yaratık, İlim, Bilim, Değişim ve Matematik Kavramlarına yeni tanımlar önerilmiştir.

Kaynakça

1. Barnosky, A. D., Matzke, N., Tomiya, S., Wogan, G. O., Swartz, B., Quental, T. B., and Mersey, B. 2012. Has the Earth's sixth mass extinction already arrived?. Nature, 471(7336).
2. Borko, H. 1968. Information science: what is it?. American documentation, 19(1), 3-5.
3. Burn, J. F., O'Neil, M., and Nedz, I. 2003. What is science?. Journal of College Science Teaching, 33(2), 22-25.
4. Chalmers, A. 2013. What is This Thing Called Science?. Hackett Publishing.
5. Demirkuş, N. 2016. Bilimlerin Döngüsü. Ankara, Türkiye: Pegem Akademi, 1-364.
6. Demirkuş, N. 2017. Evrimciye Göre Evrim Teorisi. Pegem Akademi, 1-180.
7. Demirkuş, N. 2018. Hayat, Bilim, İlim, Matematik, Değişim ve Bilimlerin Döngüsü. Uluslararası Asos Congress (Social Sciences) Bildiriler Kitabı.
8. Demirkuş, N., and Bilgin, T. 2017. Matematik, değişim ve bilimin işlevleri. Journal of Research in Informal Environments, 2(2), 48-73.
9. Demirkuş, N., and Gülen, S. 2017. 8. Sınıf öğrencilerin fen kavramlarını günlük hayatla ilişkilendirme düzeyleri. Online Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 1(1), 18-32.
10. Eto, H. 2008. Scientometrics and science indicators: How can we identify and measure science?. Research Evaluation, 17(2), 73-86.
11. Gabriel, T. W. 1995. Does science define the good?. The Humanist, 55(1), 21.
12. Gilbert, S. W. 1991. Model building and a definition of science. Journal of Research in Science Teaching, 28(1), 73-79.
13. Harel, G. 2008. What is mathematics? A pedagogical answer to a philosophical question. Proof and other Dilemmas: Mathematics and Philosophy, 265-290.
14. Hersh, R. 1997. What is Mathematics, Really? Oxford University Press.
15. Hoyle, F., Burbidge, G., and Narlikar, J. V. 2000. A Different Approach to Cosmology. Cambridge University Press.
16. Knorr-Cetina, K. D. 1981. Social and scientific method or what do we make of the distinction between the natural and the social sciences?. Philosophy of the Social Sciences, 12(3), 335-359.
17. Longo, G., Montevil, M., Sonnenschein, C., and Soto, A. M. 2015. In search of principles for a theory of organisms. Journal of biosciences, 40(5), 955-968.
18. Mathewson, J. H. 2005. The visual core of science: Definition and applications to education. International Journal of Science Education, 27(5), 529-548.
19. Nesin A., Matematik ve Doğa. Düşün Yayınları, 1995.
20. Pomeroy, D. 1993. Implications of teachers' beliefs about the nature of science. Science Education, 77(3), 261-278.
21. Russell, B. 2020. Principles of Mathematics. Routledge.
22. Smith, H. O., Hutchison, C. A., Pfannkoch, C., and Venter, J. C. 2003. Generating a synthetic genome by whole genome assembly. Proceedings of the National Academy of Sciences, 100(26), 15440-15445.
23. Wald R., M.. Space, Time, And Gravity: The Theory of the Big Bang and Black Holes. The University of Chicago Press, Ltd., London. The Second Edition 1992.

Teşekkür

Farklı disiplinlerde çalışmama olanak sağlayan Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'ndeki yöneticilere ve projelere destek veren Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi'ne teşekkür ederim. Özellikle bu çalışma ile ilgili fikirlerimi paylaştığım; Prof. Dr. Harun AKKUŞ, Prof. Dr. Cemil TUNÇ, Prof. Dr. Tunay BİLGİN, Prof. Dr. Serhat KOCAKAYA ve Prof. Dr. Heybetkulu MUSTAFAYEV'e teşekkür ederim.