Ya�am Kuyruklu Y�ld�zlarla Nas�l Uzaya ve D�nyaya Ula�t� 45 dakika
Bu filimde kuyruklu y�ld�zlar ve onlar�n d�nyaya olabilecek zararlar� anlat�lmaktad�r.
Kuyruklu y�ld�zlar�n k�yametin habercisi oldu�u belirtiliyor. ��nk� ge�mi�te bunlar�n s�rekli d�nyaya �arpt�klar� biliniyor. Ve gelecekte de tekrar vuracaklar� san�l�yor. Bilim adamlar� �ncelikleri kuyruklu y�ld�zlar� ile g�k ta�lar�n� birbirinden ay�r�r. ��nk� g�kta�lar�n�n kuyruklar� yoktur asl�nda y�ld�zlar�nda kuyruklar� yoktur. Ama burada bahsedilen kayp�r ku�a��nda bulunan buzdan olu�an g�k ta�lar�n�n d�nyaya geldi�inde s�rt�nmeden dolay� yap�s�n� olu�turan toz ve buz par�alar� arkas�na s�ralan�r ve kuyru�u varm�� gibi g�z�k�r.
D�nyada baz� insanlar kuyruklu y�ld�zlara dinsel bir inan� ba�lam��lard�r. Daha �nce bir bilim grubu bizi bu d�nyadan kurtaracak �eyin kuyruklu y�ld�zlar oldu�u san�l�yor ve bu ger�ekle�meyince topluca intihar ediyorlar.
Bilim insanlar� kuyruklu y�ld�zlar�n ya�am�n temel kayna�� olan maddeleri i�erdiklerini zannediyorlar ve bunun i�in bir kuyruklu y�ld�za bir madde �arp�p kuyruklu y�ld�z�n yap�s� incelenmeye �al���ld�. Bu incelemede kuyruklu y�ld�z�n yo�unlu�unu ve yap�s�ndaki elementleri incelemeyi hedefliyorlar.
Kuyruklu y�ld�zlar galaksimizde iki yerde bulunuyorlar: biri Nept�n �tesindeki kayp�r ku�a�� bir di�eri ise ohurt bulutu denilen buzlu yerde bulunuyorlar.
Bilim adamlar� kuyruklu y�ld�zlar�n yap�s�n� elementlerin farkl� ���klar alt�nda farkl� renkler vermesi ile rahatl�kla incelenebiliyor. Bu ���kla teleskopa y�kleniyor ve teleskopla kuyruklu y�ld�zlar�n kuyru�una bakt�klar�nda elementler kendi renklerini g�sterdikleri i�in yap�lar� inceleniyor.
Kuyruklu y�ld�zlar�n felaket getirdi�i fikri insanlar�n aras�nda �ok me�hurdur. Eskiden beri insanlar �rne�in sezar�n �l�m�, �lkeler aras� sava� ve hazreti �sa�y� g�t�ren y�ld�z gibi insanlar aras�nda bat�l inan�lar mevcuttur. Asl�nda bu olaylarda insanlar ba�lar�na gelen felaketleri yak�n zamanda g�rd�kleri kuyruklu y�ld�zlara ba�lad�lar.16. ve 17. y�zy�la kadar insanlar�n bat�l inan�lar� devam ediyordu ta ki Halley ve Newton taraf�ndan yap�lan ara�t�rmalarla insanlar yeni bilgiler edindi ve �ok �a��rd�lar. �nsanlar�n en �ok �a��rd�klar� �ey ise tarihte hep g�r�nen kuyruklu y�ld�z�n asl�nda 75 y�lda bir g�r�nen Halley kuyruklu y�ld�z� idi.
Bilim adamlar� sonraki y�llarda kuyruklu y�ld�z�n kirli bir
kartopu oldu�unu �ne s�rd�ler ve bunu kan�tlad�lar. Daha sonraki y�llarda derin
�arp��ma denilen bir y�ntemle kuyruklu y�ld�z�n yap�s� daha iyi anla��ld�. Daha
sonra kuyruklu y�ld�zdan par�a almay� ba�ard�lar ve yap�s� iyice anla��ld�.
Kuyruklu y�ld�z�n yap�s�ndaki mineraller ve elementler incelendi. Sonraki
y�llarda yery�z�ne �arpan bir kuyruklu y�ld�z�n par�alar�n� buldular normalde
b�yle bir �arp��mada kuyruklu y�ld�z�n par�as� kalmaz erir fakat bu sefer
kalm��t� ��nk� buzun �st�ne d��m��t� ve buz bu par�alar� korumu�tu. Ve bilim
insanlar� bu par�al� al�p incelendi
Bilim insanlar� kuyruklu
y�ld�zlar�n s�rlar�n� ge�mi�ten beri ara�t�rmaktad�rlar. Onlara g�re; kuyruklu
y�ld�zlar 4,6 milyar y�ld�r vard�rlar. Yani Kuyruklu y�ld�zlar Evrenle var
oldu�u san�lmaktad�r. Kuyruklu y�ld�zlar uzay�n derinliklerinde bulunmakta
bazen de seyahatleri d�nyam�z i�in tehlike olu�turmaktad�r. Kuyruklu
y�ld�zlar�n D�nya ile �arp��mas� dinozorlar d�neminde oldu�u
san�lmaktad�r. Bu �arp��ma sonucu ortaya ��kan g�c�n, 1 trilyon TNT�nin g�c�ne e�it idi. Bundan dolay� dinozorlar�n ve
b�y�k et oburlar�n yok oldu�u san�lmaktad�r. Kitlesel k�y�ma yol a�an b�yle bir
�arp��man�n 65 milyon y�l �nce olmu� ve b�yle bir �arp��man�n tekrar olaca��
d���n�lmektedir. Dinozorlar�n �l�m� memelilerin geli�imine ortam
haz�rlam��t�r. Evrenin ba�lang�c�nda gezegenlerin hepsi bir anda �arp��m�� ve
bu �arp��ma sonucunda �u an ki 8 gezegenin olu�tu�u san�lmaktad�r. Kuyruklu
y�ld�zlar k�m�rden daha karad�rlar. Ama d�nyadan bak�nca parlakt�rlar. Kuyruklu
y�ld�zlar�n parlak olmas�n�n sebebi; G�ne�imizdir. G�ne�in �s�s�yla kuyruklu y�ld�zdan
�atlamalar, yar�klar ve sonucunda kuyruklu y�ld�zdan par�a kopmas� ve partik�ller meydana gelmektedir. Olu�an partik�ller kuyruklu y�ld�zlar�n parlak olmas�n� ve kuyruklu
y�ld�z�n arkas�na tak�larak kuyru�unu meydana getirir. Tarih boyunca insanlar
kuyruklu y�ld�zlardan korkmu�lar, hatta sava�lara dahi sebep olmu�lard�r. Baz�
tarikatlar kuyruklu y�ld�z�n arkas�nda bir uzay gemisinin oldu�unu d���nm��;
esir olmamak i�in toplu halde intihar etmi�lerdir. Kuyruklu y�ld�zlar�n b�y�k
bile�eni(%51) su ve donmu� sudur. Kuyruklu y�ld�zlar asl�nda siyah bir kar topundan ba�ka bir �ey de�ildir. D�nyada hayat�n Geych Bombard�man�yla ba�lad��� san�lmaktad�r. Hayat�n
olmas� i�in suyun olmas� gerekir; suyun kuyruklu y�ld�zlarla d�nyaya geldi�i
inan�lmaktad�r. Ama d�nyadaki bu kadar suyun bu �ekilde gelmedi�i,
suyun Kayp�r Kemeri kuyruklu y�ld�zlar�yla
ta��nd���na inan�lmaktad�r. D�nyadaki hayat�n s�cak, f��k�ran g�lc�klerden; ya
da denizin yata��ndaki f��k�ran kaynaklardan oldu�u san�lmaktad�r. Baz� bilim
adamlar� (say�lar� giderek artmaktad�r) g�z�n� uzaya �evirmi�tir.
Olu�turduklar� kurama g�re, temel organik maddelerin uzayda kuyruklu
y�ld�zlara birle�erek d�nyaya ula�m��t�r. Maddelerin sa� salim kalabilmesi i�in
kuyruklu y�ld�zlar�n a��yla d�nyaya �arpmalar� ve �arp��madan sonra olu�an
s�cakl���n ani olarak d��mesi gerekmektedir. Kuyruklu y�ld�zlar bizi bu d�nyada
var etmi� olabilece�i gibi bizi bu d�nyadan yok da edebilecek g�ce sahiptir.
Kuyruklu y�ld�zlar�n d�nya ile �arp��mas� halinde bir y�ldan k�sa bir s�rede
t�m insanl�k ve alem yok olabilir. D�nyay� kuyruklu
y�ld�zlardan koruyan gezegen, J�piter�dir. J�piter D�nya'dan 37 kat daha
b�y�kt�r ve kuyruklu y�ld�zlar� kendi eksenine �ekip kendi b�nyesine
katmaktad�r. 1908 y�l�nda Sibirya da bir �arp��ma olmu� ve bu �arp��man�n
Hiro�ima' dan 1000 kat daha �iddetli oldu�u san�lmaktad�r. Kuyruklu
y�ld�zlardan korunmak i�in n�kleer silahlar kullanmak �ok riskli bir tekniktir.
��nk� par�alar, yeterince geriye do�ru itilmese bu sefer D�nya hem par�alar�n
tehlikesi hem de radyasyonun tehlikesini ya�ayacakt�r. Bunun yerine makul
��z�mler tabi� ki vard�r. D�nyaya 1as�rdan �nce
bir �arp��man�n olma olas�l��� yoktur. Ancak bir s�k�nt� var; Kuyruklu
y�ld�zlar J�piter�in �ekin alan�na girdi�i an fark edilmektedir. Bundan sonra
d�nya ile �arp��mas� 3 ayl�k bir s�rede ger�ekle�ir. Kuyruklu y�ld�zlarla
ilgili; Y�ld�z Tozu Misyonu, Kayp�r Kemeri,
Derin Darbe ve Rosetta gibi �al��malar y�r�t�lm�� ve
y�r�t�lmektedir(Rosetta �u an devam eden bir proje
olup sonu�lar� merakla beklenmektedir).
A�A�IDAK� SORULARIN CEVAPLARI F�LM�N AYRINTILARINDA VARDIR
1. Y�ld�zlar�n kuyru�u var m�?
2. G�k ta�� ve kuyruklu y�ld�z aras�ndaki fark nedir?
3. Bir g�k ta�� d�nyaya gelirse ne yapaca��z?
4. Kuyruklu y�ld�zlar incelenebilir mi?
5. Kuyruklu y�ld�zlardan par�a al�nabilir mi?
6. Kuyruklu y�ld�zlar�n y�r�ngeleri var m�?
7. Kuyruklu y�ld�zlar ka� y�lda bir g�z�k�rler?
8. Kuyruklu y�ld�zlar d�nyaya �arpt� m�?
9. Kirli kartopu teorisi nedir?
10. Kuyruklu y�ld�zlar�n kuyru�u nas�l incelenir?
11. Kuyruklu y�ld�zlarla ilgili bat�l inan�lar nelerdir?
12. Kuyruklu y�ld�zlar evrende nas�l bir
yerde bulunuyorlar?
13. Haley neyi ve ne zaman
ara�t�rm��t�r?
14. Ord bulutu ne anlama gelir ve nerede bulunmaktad�r?
15. Cyotto uzay motorunun misyonu ve g�revi nedir?
16. �nsanlar kuyruklu y�ld�zlardan korunmak i�in ne yapmakta ve ne gibi teoriler ileri s�rmektedirler?
17. Kuyruklu Y�ld�zlar ka� defa ve hangi d�nemlerde d�nyaya �arpm��lard�r?
18. Y�ld�z Tozu projesi, Derin Darbe ve Rosetta ne anlama gelmektedir?
19. Dinozorlar�n yok olma sebebi nedir? Dinozorlar�n h�k�mdarl�klar� ka� y�l olmu�tur? �nsan �rk� ka� seneden beri vard�r?
20. Kayp�r Kemeri nedir? Nerede bulunur? D�nyam�zla ili�kisi nedir?
Salih G�LEN Biyoloji E�itimi Y�ksek Lisans ��rencisi 2009 (Fen Bilgisi ��retmeni)
43 �smet
ALPY�REK
Fen Bilgisi ��retmenli�i 4 2009