U�man�n Evrimsel A��dan Bilimsel Kurgusu �45 dakika

Evrimin en ilham verici kazan�mlar�ndan biri u�u�taki g��t�r. Binlerce ku�, b�cek ve u�an di�er canl�lar g�ky�z�n� doldurmaktad�r. Biyoloji profes�r� Scatt Edvards�a g�re milyonlarca y�l �nce hi�bir �ey u�muyordu. K���k bir omurgas�z orman�n i�inde dola�arak kendine yiyecek ar�yordu. Fakat aniden bir �ey oldu ve b�cekler evrimle�ti. U�mak, hayvan�n bedenini havaya kald�rabilece�ine ve orada kalabilece�ine inanmas�yla ger�ekle�ir. Fosil kal�nt�lar�, b�ceklerin �� y�z elli milyon y�l �nce aniden evrimle�ti�ini g�stermektedir. �lk evrimle�en canl� t�r� b�ceklerdir. Mutasyonlar ve do�al seleksiyonlarla bir milyona yak�n b�cek t�r� ortaya ��km��t�r. B�cekler u�mada m�thi� bir yetene�e sahiptirler. Avc�lardan �ok iyi korunurlar.

U�mak i�in havalanmak yeterli de�ildir. Havada kalmak i�in b�y�k bir g�� ve oksijene ihtiya� vard�r. G�n�m�zde u�abilen en b�y�k ku� t�r� toy ku�u Avotardodur. �lk u�an omurgal� hayvanlar pitazorlard�r. Pitazorlar yirmi iki milyon y�l �nce evrimle�mi�lerdir.190 Tonluk Ketsa Kutulus u�an omurgal� pitazor t�r�d�r. Bu pitazor t�r� varl���n� y�z milyon y�l kadar s�rd�rebilmi�lerdir. Ku�lar dinozorlardan evrimle�mi�lerdir. Gezegenimizde yakla��k on bin ku� t�r� bulunmaktad�r. Ku�lar kal�t�m yoluyla dinozorlardan t�yleri alm��lard�r. T�yler sadece ku�lara �zg� de�ildir. U�mad��� halde t�yleri olan canl�lara da rastlanm��t�r. Bu t�yler u�mak i�in de�il muhtemelen �s� yal�t�m� veya kulu�ka i�indir. Biyoloji profes�r� Ken Dail, ku�lar�n u�ma yeteneklerini yava��a kazand�klar�n� ileri s�rmektedir. Ku�lar zamanla y�rt�c� canl�lardan korunmak i�in g�ky�z�ne y�nelmi�lerdir. Brandon Jackson�a g�re Terapot dinozorlar e�imli y�zeylere t�rmanarak u�ma yetene�ini kazand�lar. Ku�lar�n atalar� Yerapot dinozorlar� idi. Brandon, yapt��� deneyde e�imli y�zey artt�k�a ku�lar�n y�r�mek i�in kanatlar�n� daha s�k ve h�zl� ��rpt�klar�n� g�rm��t�r. U�an di�er bir canl� t�r� yarasalard�r. Yarasalar karanl�kta y�nlerini bulabilmek i�in �evrelerine sesler g�ndererek cisimlerden yans�yan seslere g�re hareket ederler. Yarasalar�n d���nda balina ve yunus bal�klar� bu sistemi geli�tirmi�lerdir.

������ A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

1)       Hayvanlar neden u�maya ihtiya� duymu�lard�r? Onlar� u�maya zorlayan sebepler nelerdir?

2)       �lk u�an organizma t�r� hangisidir? Bu canl� t�r� nas�l� evrimle�mi�tir?

3)       T�m zamanlar�n u�abilen en b�y�k hayvan� hangisidir? G�n�m�zde bu canl� t�r� ya�am�n� s�rd�r�yor mu?

4)       Ku�lar hangi organizmalardan evrimle�mi�lerdir?

5)       Ku�lar u�arken y�nlerini nas�l bulurlar?

6)       Pitazorlar hangi t�r canl�lard�r? Kemikleri eden bo�luklu yap�dad�r?

7)       Yarasalar u�ma yetisini nas�l kazanm��lard�r?

8)       Ekolokasyon nedir? Ekolokasyonu hangi t�r canl�lar kullan�r?

��������������������������������������������������������������������������������� ���06 Din�er K���K

������������������������������������������������������������������������������������������� Fen Bilgisi 4 2009