��������������������������� Tarihteki Kay�p Antikalar ve Antik Bulu�lar 45 Dakika

��� �lk �zippo �akma����� Temmuz 1931 y�l�ndaBradford�ta ( Pennsylva) �akmaklara kar�� ate�li bir tutkusu olan Blaidsdell Bross taraf�ndan ortaya ��km��t�r. Blaidsdell�ok r�zgarl� havalarda �akmaktan ��kan ate�in hemen s�nmesine ��z�m bulmak i�in. ate�in r�zgardan s�nmesini �nlemeye �al��an k���k metal bir perdenin yan�na kapa��n daha kolay a��l�p kapanmas� i�in �akma�a bir men�e takt� ve d�nemin moda ikonu olan �zipper (fermuar�) s�zc���nden esinlenerek bu �akma�a �zippo� ad�n� verdi. �lk zippo �akmak Bradford�ta (Pennsylva) Zippo M�zesinde sergilenmektedir ve hala �al��maktad�r. D�nyan�n en tan�nan markalardan biri olan Coca Cola 1913 y�l�nda rakiplerinden ay�rt edilmek i�in yeni bir �i�e tasar�m� yar��mas�n� a�t�. 1916 y�l�nda Atalanta�daki yar��mada Rood �i�e Fabrikas�d�nemin modas� olan geni�, kal�a k�sm� bol ve bileklere kadar uzanan bir elbiseden esinlenerek tasar�m�n� yapt�klar� ve �aksak etek� ad�n� verdikleri �r�nle yar��man�n birincisi oldular. Patenti Alexander Samuelsen�e aitolan bu tasar�m�n prototipi 1960 y�l�nda Alexander Samuelsen��n o�lu Williem taraf�ndan Coca Cola�ya verilmi�tir ve bu tasar�m prototipi �u an Atalanta Georgia Coca Cola M�zesi�nde sergilenmektedir.1947�de babas�ndan E.C. dergisini miras alan Bil Ganes, 1952�de yeni bir yay�n olan �Mad��izgi romanlar�n� ��kard�. S�per aptal adam karakteriyle sat��lar� tavan yapan �izgi roman� k�sa zamanda tan�nd�;ancak H�k�met yetkileleri d�nemin �izgi romanlar� su�, �iddet ve korku unsurlar� i�erdi�i i�in �ocuklar�n bundan olumsuz y�nde etkilendi�ini belirterek sans�rlendiler ve Mad �izgi romanlar�da bundan nasibini alarak ilk 12 say�s�n�n 11�ine el koyup hala Washington Ulusal Ar�ivlerinde tutulmaktad�r. Fakat �Mad�daha sonra t�m bu sans�rlerden s�yr�larak bir �izgi roman format�nda de�ilde 64 sayfadan ibaret, reklams�z, siyah beyaz bir �ekilde bir dergi format�nda ilk say�lar�n� ��kard� ; ��nk� �Mad� bir �izgi roman de�il bir dergiydive �Alfred Numan� karakteri derginin pop�lerli�inin artmas�n� sa�lyan �nemli etkenlerdendi. Bir d�nya efanesi olarak nitelendirilen, s�radan insanlar�n kovboylar�n ve film y�ld�zlar�n ya da k�t� �ocuklar�n popolar�n� �rten Levi Strauss (Levis) pantolonlar� �ok sa�lam kuma�lardan yap�ld��� i�in 1900�l� y�llara damgas�n� vurmu�tur. 1950�li y�llarda gen�lik isyan�n kararl� ihti�am�yla e� anlaml� hale gelmi�tir. 1954 y�l�nda da ilk kez Levis 501 pantolonlar�na fermuar tak�lmaya ba�lan�lm��t�r. Levis pantolonlar�n en dikkat �eken hikayesi 1906 y�ll�nda deprem ve yang�ndan dolay� hemen hemen t�m �r�nler yok oldu�u i�in 1997�de New York�ta yeni a��lan bir ma�azan�n 115 y�ll�k Levis pantolonu sataca��n� duyurunca Levis �irketi bu pantolonu almak i�in tam 25.000 dolar vermi�tir. Bilinen en eski Levis pantolonu �u an Levis �irketlerinin ar�ivinde ate� ge�irmez bir kasada saklanmaktad�r. Rivayete g�re ilk Macaristan kral�n�n Tac� olmad��� i�in d�nemin Bizans kral� ve d�nemin papas� Macaristan kral�na birer ta� hediye etmi�lerdir. Ayn� anda ikisini ba��na ge�iremeyece�i i�in Macaristan kral� ikisini birle�tirip ba��na ge�irdi ve bu taca Aziz Steven tac� denildi. Aziz Steven Tac� �n�n Macaristandakiger�ek g�c�n sembol� oldu�u belirtilmi�tir bu y�zden de Macaristan krall��� i�in bu ta� b�y�k �nem arz etmektedir. Macaristan krall��� i�in �ok �nemli bir simge olan bu ta� 1941 y�ll�nda Sovyet Rusya�n�n eline ge�memesi i�in Amerika korumas� alt�na verilmi�tir.1978 y�ll�nda Jeemy Carter bu tac� �zg�rl�k ve h�rriyetin sembol� olarak Macaristana geri vermi�tir. 2000 y�l�na kadar Budape�te Ulusal m�zesinde halka sergilenen Aziz Steven Tac� bu tarihten itibaren halka a��k bir �ekilde Macaristan parlementosunda bulunmaktad�r.1908�de yap�lan bir kaz�dan d��� oymal� bir kase i�inde g�m��ten y�pranm�� bir kupayla ��kar�lm��t�. Herkes s�radan bir kase oldu�unu d���n�rken Fehim Kuncak�� ad�nda bir adam bu kasenin dini i��ili�ini farketti ve Gustav �zen ad�nda bir tarih�inin bunu incelemesini sa�lad�. Tarih�i incelemeleri sonucunda bunun 6. Y�zy�lla ait oldu�unu ve Hz �sa�n�n son ak�am yeme�ine i�aret ediyordu bu da kasenin dini g�c�nden dolay� �nemini olduk�a art�rm��t�r.Antakya Kasesi �u an New York Metropolitan Sanat M�zesi�nde koruma alt�ndad�r.�ncil�e g�re Hz Yakup ba��n� bu ta�a koymu� ve r�yas�nda cennete ula�an bir kader ta�� g�rm��t�r. Efsaneye g�re 208 kiloluk kader ta�� tam olarak bir ta�t� ve Hz Yakup�un yast���yd�. �sko�yal�lar i�in bu dini �zelli�inin olmas� ta��n �nemini olduk�a art�r�p M.S. 6. yy ba�lar�ndan itibaren her �sko� kral� �lkeyi bu ta��n �zerinden y�r�t�yordu.rivayetlere g�re Kader Ta��n�n fantastik �zelliklerinden bir taneside �zerine oturuldu�unda tahta ��kma hakk�na kimin ger�ekten sahip olup olmad��� durumunda sesli reaksiyon vermesiydi. Ne yaz�k ki Kader Ta���ngiltere kral� oaln 1. Edward taraf�ndan al�nm��t�r ve 1994 y�ll�nda �ngiltere�nin �sko�ya ile aras� d�zelmesiyle Kader ta�� �sko�ya�ya geri verilmi�tir.Kader Ta�� �u an Edinburgh Kalesinde sergilenmektedir.Prusya Kral� 1. Fredirick�in hazine odalar�nda �ok fazla amber (yar� saydam alt�n renginde ta�, �am a�ac�n�nfosille�mesinden olu�ur) bulundu�undan1699 y�ll�nda kraliyet mimar� Berlin Saray��ndaki kral�n �al��ma odas�n� amberle kaplamay� d���n�yordu. 1713 y�ll�nda Kral 1. Fredirick�in �lmesiyle yerine o�lu Williem tahta ge�ti. Kral Williem tutumlu ve pratik bir insan oldu�undan �al��ma odas�n�n amberle kaplama �al��mas�n� durdurdu ve bu oday� Rus �ar� Peter�e 55 uzun boylu asker kar��l���nda hediye etti ve Amber Oda St Petersburgh�a ta��nd�. 1755 y�l�ndatahta ge�en Elizabeth; Katerine Saray��nda bir oday� bu amberlerle s�sledi. 1941 y�l�nda Katherina saray� naziler taraf�ndan talan edilir bu Amber Oda da K�ln�e g�t�r�ld�. 1944 y�ll�nda bu sefer de K�ln bomboland� ve Amber Oda par�alar� Alman gemileriyle gelece�i bilinmeyen yerlere g�t�r�ld�. 1995 y�l�nda ise Alman polisi bir a��k art�rma da bu Amber Oda par�alar�n� tekrar ele ge�irip 2000�li y�llar�n ba��nda Rusya�ya geri verildi. �u an Tsorskoje Selo�daki Catherina m�zesinde duvarlar�n� s�slemektedir.

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

1.      �lk Zippo �akma�� kimin taraf�ndan icat edildi ve hangi gereksinimden ortaya ��kt�?

2.      Coca Cola �irketi neden yeni bir �i�e tasar�m yar��mas�n� d�zenledi?

3.      Amerika�da 1940�l� y�llarda dergilerin sans�rlenme nedenleri nelerdir?

4.      Mad dergisinin ilk say�s�n�n �zellikleri nelerdir?

5.      Levi Strauss �irketi kendi �reti�i bir Levis pantolonuna neden 25000 dolar �dedi?

6.      Aziz Steven Tac�n�n, Macaristan Krall��� i�in �ok b�y�k �nem arz etmesinin nedenleri nelerdir?

7.      Antakya Kasesi hangi �zelli�iyle kimin dikkatini �ekmi�tir?

8.      �sko�ya Kader Ta���n�n �sko�lar i�in �ok �nemli olmas�n�n nedenleri nelerdir?

9.      Amber Oda�s� ilk kimin taraf�ndan yap�lm��t�r ve su an nerde sergilenmektedir?

10.  Tarihin Kay�p Antikalar�ndan hangileri dinsel �zellikleriyle �n plana ��km��t�r?

����������������������������������� �����������������Esma CENG�Z E��T�M B�YOLOJ� 3.SINIF 9010002021