CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI
VE TAKSONOM� NED�R? (120 DK.) F�LM�N �ZET�
�nsano�lu �evresinde g�rd��� canl� ve cans�z varl�klar� her zaman bir
s�n�fland�rma e�ilimi i�indedir. Yani insan s�n�fland�rarak alg�layan bir
t�rd�r. Fark�nda olmasak dahi �evremizdeki canl�lar� bitkiler ve hayvanlar ya
da suda ve karada ya�ayanlar, tehlikeli-tehlikesiz gibi ayr�mlarla
s�n�fland�r�r�z.
Taksonomi; s�zc��� Yunanca k�kenli olup s�ramla anlam�na gelen �taxis� ve isim anlam�na gelen �nama� s�zc�klerinin
birle�mesiyle olu�mu�tur. Canl� t�rlerini belirli bir d�zene sokmaya �al��� ve
bu amaca y�nelik ilkeler geli�tirir. Taksonomi; canl�lar� tan�mlayan, anlatan
ve adland�ran bilim dal�d�r. Canl�lar�n tan�mlanmas�n� ve anlat�m�n� taksonomi
bilimi yapar.
S�n�fland�rma ise; taksonomiden farkl�d�r. S�n�fland�rman�n �al��ma
konusunu yaln�zca canl�lar� grupland�rmak ve bu gruplar� derecelendirmek
bi�iminde �zetlenir. S�n�fland�rma, ya�ayan ya da yokolmu�
canl�lar�n gruplar halinde s�ralamas�d�r. Sistematik ise; taksonomi ve
s�n�fland�rmadan farkl� olarak ve �ok daha kapsaml� olarak, canl�lar�n
birbirleriyle evrimsel akrabal�k ili�kisini, benzerlik ve farkl�l�klar�n�
inceleyen bilim dal�d�r. Bilimsel adland�rma ise; sistemati�in bir alt dal�d�r.
Yani canl�lar�n belirli kurallara ba�l� olarak adland�r�lmas� ile ilgilenir.
S�n�fland�rman�n temeli Aristo�ya kadar uzan�r. Aristo �zellikle deniz
canl�lar�n� incelemi�, hayvanlar�n d�� g�r�n��lerine, hareketlerine ya�am
�ekillerine ve v�cut �zelliklerine g�re bilimsel �ekilde s�n�fland�rm��t�r. Ama
sistemati�e ���k tutmu�tur. Yenid�nyan�n ke�fiyle, tan�mlanmas� ve
grupland�rmas� gereken �ok say�da canl� t�r� ortaya ��kt�. Bir s�re sonra bu
canl�lar�n ��renilebilmesi ve d�zenli olarak ortaya ��kt�. Bir s�re sonra, bu
canl�lar�n ��renilmesi ve d�zenli olarak ortaya ��kt�. Bir s�re sonra, bu
canl�lar�n ��renilebilmesi ve d�zenli olarak �al��abilmesi i�in bir sisteme
gerek duyuldu. Bunun sonucunda da t�rlere iki s�zc�kten olu�an adlar verilmeye
ba�land�. �lk ad�m birbirlerine benzer �zellik g�steren t�rlerin
grupland�r�lmas� ve onlara d�� g�r�n��lerini yans�tan adlar buldu. �svi�reli
Do�a Bilimci Conrad Van Gesners
bu konuda �al��an ilk ara�t�rmac�d�r. Gesner�in
g�zlemlerini ve tan�mlamalar�n� i�eren �historiae Animalsum� adl� ansiklopedi hayvanlar aleminin
ilk resmi katalogudur. �T�r� kavram�n� ilk kez �ngiliz do�a bilimci John Ray
kullanm��t�r. Bitkiler ve hayvanlar konusunda �nemli �al��malar yapm��t�r.Taksonomide ger�ek anlamda devrim yaratan bug�nk�
anlam�n� �ekillendirmeyi ba�aran bilim insan� Carl Van Linne
olmu�tur. Linne �sistema naturea� adl� eserinde do�ay� �� gruba ay�rm��t�r. Bunlar,
mineraller, bitkiler ve hayvanlard�r.Linnecus,
s�n�f-tak�m- cins, t�r ve varyete olarak 5 s�n�fland�rma derecesi kullanm��t�r.
Bu �al��malardan sonra insano�lu do�ay� daha iyi betimlemeyi ba�arm��t�r.
A�a��daki Sorular�n
Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�n da Vard�r: