Tsunamiler (Su Tufanlar�), Kurakl��n ve Do�al Felaketlerin Etkileri

2008 trajik olaylarla dolu bir y�ld�.Bu olaylar i�indeki Si�uan depremi ve myanmarda ki nargiz kas�rgas� �rnek verilebilir.

Ancak bu korkun� olaylar�n g�lgesinde kaybolan inan�lmaz bilimsel ilerlemelerde ya�and�.D�nya uzaydan bak�ld��nda huzur dolu bir resim gibi.Ancak kabu�u kald�rd��m�zda ortaya ��kan k�rm�z� merkez D�nya merkezinin vah�i do�umunu hat�rlatmaktad�r. Bu �iddetin b�rakt�� etki hala etkisini s�rd�r�yor. Ayaklar�m�z�n alt�ndaki kara par�as� s�rekli yer de�i�tiriyor,k�talar birbirine �arp�yor,par�alan�yor ve patl�yor.

Ge�en y�llarda bu olaylar�n faturas� olduk�a a��r oldu. Ancak ya�anan trajediler bilimi tetikleyerek inan�lmaz bir� yenili�in e�i�ine gelmesini sa�lad�.Felaketleri �nceden tahmin etme ve bu sayede hayatlar� kurtarma becerisi geli�ti.

12 May�s g�n� �in�in bat� eyaletlerinden olan Si�uan da yerk�re sallanmaya ba�lad�.7.9 �iddetinde deprem meydana geldi.Bu deprem son 30 y�lda �in�in ba��na gelen en y�k�c� felakettir.70 bin ki�i �ld�

Bir teori Tayvan�dan geldi.Buna g�re depremlerin �o�unun atmosferde ger�ekle�en elektriksel bozukluklar sonras�nda meydana geldi�ini ortaya ��kard�.Depremden �nce s�k��an kayalar ayn� bir pil gibi elektrik �retiyorlard� .Bilim insanlar� bu yoldan ��karak erken uyar� istemi planlamay� tasarlad�lar.Bir ba�ka bulu�ta G�ney Kaliforniya dan geldi.Jeologlar selembias fay�n�n �zerinde a��lan bir kilometre derinli�indeki deliklere sismometre ve al�c�lar yerle�tirdi.Bu sayede depremleri saatler �ncesinden tahmin etmeyi ba�ard�lar.

Bir ba�ka do�al felakette yanarda� patlamas�d�r.2008 y�l�nda d�nya �ap�nda toplam 64 yanarda� patlamas� ger�ekle�ti.D�nya n�fusunun 1/10 i hala aktif olan 1500 yanarda��n g�lgesinde ya��yor.Pitsburg �niversitesinde g�rev yapan bilim adamlar� NASA�n�n uydu resimlerini kullanarak �s�nmaya ba�layan aktif bir yanarda��n ilk belirti�lerini tespit edebiliyorlar.Bir yanarda� patlamadan �nce i�indeki magma y�zeye do�ru y�kselerek Da��n k�z�l�tesi resimlerde parlamas�na neden oluyor.

2 May�s 2008 y�l�nda ger�ekle�en di�er bir felakette Nargis kas�rgas� myanmar k�y�lar�na �arparak yakla��k 130000 ki�inin yok olmas�na neden oldu.

Florida �niversitesindeki bilim adamlar� evleri kas�rga ve f�rt�nalara daha dayan�kl� hale getirmek i�in ara�t�rma ba�latt�lar.2008�de ��r a�an ta��nabilir bir f�rt�na similat�r�n� test ettiler.

Ara�t�rmalar Atlantik f�rt�nalar�n�n %90��n�n Do�u Afrikan�n da�l�k b�lgelerinde Etiyopya da meydana gelen f�rt�nalar� takiben olu�tu�u tespit edildi.

F�rt�na olu�umuna k�smen deniz �s�s�n�n y�kselmesi neden oluyor.

Okyanuslar ise kimsenin tahmin edemeyece�i kadar bir esneklik g�sterdi.Bir ada okyanusa g�m�ld��nde arkada kalan mercan resifleri halkas�na mercan adas� denir.

Mercan resifleri,okyanuslarda bitki ve canl�lar�n � i i�in yuva g�revi g�rmektedir.

2008�de buzul hacmi kay�tl� tarihteki en d��k seviyesine ula�t�.Kuzey kutbundaki buzullar�n b�y�k bir k�sm� erimektedir.D�nya �zerindeki �o�u hayvan ve bitki t�rleri, a��r� avlanma ve insan kaynakl� sebeplerden dolay� tehdit alt�nda bulunuyor.Her d�rt memeliden birinin yok olmas�yla kar�� kar��yay�z.Bunlardan biri kambur balinalard�r.Bu t�r koruma alt�na al�nm��t�r.

2008 y�l�nda karada ve denizlerde yeni t�rler ke�fedilmi�tir.�rne�in dil yiyen bal�k,k�r kar�nca,maymun

A�a��daki sorular�n cevaplar�, filmin ayr�nt�lar�nda ve �zet i�erisin de vard�r.

1)Ya�anan do�al felaketler bilimi nas�l tetiklemi�tir?

2)S�uan da meydana gelen depremin ne gibi y�k�c� felaketleri olmu�tur?

3)Depremle ilgili Tayvandan gelen teoriyi a��klay�n�z?

4) G�ney Kaliforniyadan gelen ikinci teorinin nas�l bir sonu� do�urmu�tur?

5)Pitsburg �niversitesinde g�rev yapan bilim adamlar� aktif bir yanarda��n ilk belirtilerini nas�l tespit etmi�lerdir?

6)Nargiz kas�rgas�n�n ne gibi y�k�c� etkileri olm�tur?

7)Atlantik f�rt�nalar� nas�l olu�mu�tur?

8)F�rt�na olu�umunun en �nemli sebebi nedir?

9)Mercan adas�n�n tan�m�n� yap�n�z?

10)2008 deki buzul hacmi hakk�nda bilgi veriniz?

FATMA DO�AN�� 09010002036��

�

��