��� KA�IK PROFES�RLER�N KISA B�L�MSEL �IKARSAMALARI VE PRAT�K A�IKLAMALARI(33)

G�nl�k hayat�m�zda ya�ad���m�z baz� sorun veya ola�an durumlar ile ilgili konulara bilimsel a��dan yakla��m� deneysel olarak izah etmeye �al��an profes�rlerin deneylerinden bir ka��n� bahsedecek olursak;

Y�r�y������������������������������������������������������������

Y�r�y�� esnas�nda anatomik olarak mant�k y�r�t�ld���nde bunun esas�nda iki aya��n yerden kesilmemesi durumu s�z konusudur. Ancak tempo artt�r�ld���nda ve durum ko�uya d�nd���nde ayaklar�n yerden kesildi�ini g�rebilmekteyiz. Bilim adamlar� i�in yeni bir y�r�y�� mant���, y�r�y��� h�zland�r�p ko�u kavram�na sokmadan ama ko�u esnas�nda oldu�u gibi aya�� yerden kesmeye y�nelik yeni bir y�r�y�� tarz� geli�tirmekti. Ancak bunun deneyini s�radan insanlar �zerinde uygulamaya kalkt�klar�nda ba�ar�s�z olduklar�n� g�rd�ler.

Is�rgan Otu veya Ar� Sokmas��� ������

Bilim adamlar� bu deneyleri kendi �zerlerinde denemi�lerdir. Ama� �s�rgan otunun veya ar� sokmas�n�n cilt de meydana getirdi�i ac�y� dindirmek. Kendi �zerlerinde uygulad�klar� y�ntemlerde �s�rgan otunun tahri� etti�i b�lgedeki ac�n�n ba�ka bir bitki, ar� sokmas� sonucu olu�an tahri�likten kaynakl� ac�n�n ise temelinde kimya molek�llerinin esas oldu�u baz� bitki veya ��zeltilerin s�z konusu b�lgeye temas� ile dindirildi�ini tespit etmi�lerdir.

Suyun Kum Taneciklerini Bir Arada Tutmas� ����

Plajlar dahemen hemen herkesin yapt��� kumdan kalelerin olu�turulmas�nda suyun etkisinin bilimsel boyutunu incelemi�lerdir. Bu durumun esas�nda suyun y�zey gerilimi oldu�unu tespit etmi�lerdir.

Futbolda Topun Kavis Almas��������������������������

Futbolda baz� futbolcular�n topa kavis vererek falso denilen topun de�i�ken y�n �izmesinin sebeplerini incelediklerinde topa vuru� noktas� ve topun gidi� y�n�n�n bunda etken oldu�unu yapt�klar� yapay bir, futbol topuna kavis verebilen mekanik ara�la tespit etmi�lerdir. Bunun i�in canl� bir futbol m�sabakas�n� inlemi�lerdir. Bu futbol ma��nda bekledikleri kavisli bir vuru� g�rememi�lerdir. Bunun i�in topa kavis verebilen bir alet kullanm��lard�r.

S�v�n�n Aniden Donmas��� �������� ����������� �����

Bu deneyde bilim adamlar� bir �i�edeki s�v�n�n dolaptayken donmam�� olmas�na ra�men d��ar� ��kart�ld��� anda buz kristallerine d�nmesindeki gerek�eyi incelemi�lerdir. So�utucuda bir m�ddet bekletilen i�eceklerin d��ar�da s�v� haldeyken kar��t�r�ld��� an donmas� olay�n� inceleyen bilim adamlar� bunun i�in bas�nc�n d��mesiyle donma �s�s�n�n 0 derecenin alt�na d��mesine ba�lamaktad�rlar. Ayn� �ekilde d��ar� ��kart�lan s�v�n�n bas�nc�n artmas� sonucu kar��t�r�lmas�yla donma �s�s�n�n y�kselmesi nedeniyle dondu�unu tespit etmi�lerdir.

�nsanlarda Feromon Kullan�m���������������

Bu ara�t�rmada bilim adamlar�, insanlar�n k�pekler gibi yak�n tan�d�klar�n�n kokular�n� tan�yabildiklerini tespit etmi�lerdir. Bu durum beynin en ilkel k�sm� olarak bilinen koku alma b�lgesince tan�mlanabiliniyor.

Ku�lar�n Uyurken Daldan D��memesi��������������

Bilim adamlar� bu deneyde ise ku�lar�n uyurken neden a�a�tan yada konduklar� bir uzant�dan d��mediklerini incelemi�lerdir. Bu durumun, gece ve g�nd�z incelenen ku�lar�n anatomik kaynakl� bir �zelliklerinden ileri geldi�ini tespit etmi�lerdir.

 

Merdiven Kullan�m������������������������������������������

Merdiven kullan�m�n�n en optimum boyutunu inceleyen bilim adamlar�na g�re merdiven kullan�m�n�n en g�venli ve kolay kullan�lmas� i�in baz� kurallara uyulmas� gerekmektedir. Hatta merdiven kullan�m�n�n kurallar�na y�nelik epey bir bilimsel a��klamalar i�eren kaynaklar yaz�lm��t�r.

B�ceklerin Besin De�erleri�������������������������������

Bu �al��mada bilim adamlar�na g�re b�cek yemek her ne kadar �ok ender g�r�len bir hobi olarak kabul edilse de kesinlikle �ok yararl� bir besin kayna�� olarak kabul edilmektedir. Bilim adamlar�na g�re s���r etinden daha fazla protein i�ermektedir. Ayr�ca protein kalitesi olarak da s���r etinden �st�n durumdalar. Ayr�ca di�er besinlerde eksik olan t�m aminoasitlerin bu b�ceklerde mevcut oldu�unu hatta sadece c�rc�r b�ce�inin yenmesiyle eksiksiz protein temin edilebilinece�ini tespit etmi�lerdir.10 y�l �ncesine kadar �i� bal�k yemeyi d���nemeyen bir toplumda, g�n�m�zde milyonlarca dolarl�k harcamalar yap�ld���n� bildiren bilim adamlar�na g�re artan n�fus ve kalitesiz besinler nedeniyle ileride bir�ok toplum taraf�ndan besin kayna�� olarak b�cek yenilmesi imkans�z g�z�km�yor.Gelecekte protein krizlerinin ya�anma ihtimali ve d�nya kaynaklar�n�n h�zla t�kenmekte olmas� bu durumu kan�tlar cinsten. Ayr�ca b�ceklerin �ok farkl� ekolojik �evrede ya�ayabilmeleri de bu d���nceyi desteklemektedir.

Ate� Elde Etmenin Bir Y�ntemi������������������������ �����

Bilim adamlar� alt k�sm� �ukur olan bir al�minyum kutu ve �ikolata arac�l���yla ate� elde etmenin m�mk�n oldu�unu tespit etmi�lerdir. Bunun i�in �ikolatan�n yakla��k 20 dakika boyunca al�minyum kutunun alt�na s�rt�lmesi gerekmektedir. Bunun sonucunda ise al�minyum kutunun alt k�sm�n�n ayna �zelli�i kazand��� g�r�l�r. Bu yapay ayna ile g�ne� �����n� kullanarak ate� elde etmek m�mk�nd�r.

 

 

A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Detaylar�nda Mevcuttur

 

1-Y�r�y�� yaparken aya��n yere bat��� anki duruma ne denir?

2-Is�rgan otunun meydana getirdi�i tahri� kaynakl� ac�n�n dindirilmesinde hangi bitki kullan�lm��t�r?

3-Is�rgan otunun meydana getirdi�i tahri� kaynakl� ac�n�n dindirilmesinde kullan�nklan bitkinin etken olmas�n�n sebebi nedir?

4-Ar� sokmalar�nda sokulan b�lgeye uygulanan �s�rgan otu yapra�� ac�y� neden dindirir?

5-En yap��kan (ideal) kumu elde etmek i�in su/kum oran� ne olmal�d�r?

6-Topun kavisini g�rebilmek i�in bilim adamlar� hangi �lkede d�zenlenen bir futbol m�sabakas�n� g�zlemlemi�lerdir?

7-Topun kavisli hareketinde topun etraf�ndaki hava ak�m� dengesini bozan g�c�n bilimse ad� nedir?

8-So�utucuda so�utulmu� bir i�ece�in d��ar�da iken kar��t�r�lmas� sonucu aniden donmas� olay�na ne denir?

9-Yap�lan deneylerde insanlar�n kendi kokular�n� tan�ma d�zeyinin olas�l�k boyutu nedir?

10-yap�lan deneylerde insanlar�n yak�n tan�d�klar�n�n kokular�n� tan�ma d�zeyinin olas�l�k boyutu nedir?

11-Merdiven kullan�m�nda her 1 metre y�kseklik i�in merdiven aya��n� dayand�r�ld��� duvardan ne kadar uzakta tutmak gerekir?

12-Merdiven g�venli�ine dair ka� sayfal�k tasar� yaz�lm��t�r?

13-B�ceklerde protein oran� nedir?

14-�nek �k�z gibi b�y�k ba� hayvanlar�n yedikleri otun %ka�� proteine d�n��mektedir?

15-B�ceklerin yedikleri besinlerin % ka�� proteine d�n��mektedir?

��������������������������������������������������������������������������������� Emrah �UBUK�U/Biyoloji 5.S�n�f