KARA
DEL�KLER�N ��LEV� NED�R? G�NE� S�STEMLER�N� YUTMALARINI NE ENGELLEYEB�L�R? 47dk
Bu filimde kara delikler ve bu deliklerin nas�l olu�tu�u,
�zellikleri ve ne kadar tehlikeli oldu�unu ele almaktad�rlar.
Bilim adamlar� kara delikleri uzay�n ve zaman�n b�k�lmesi
olarak tan�ml�yorlar. Nitekim bu tan�ma kat�lmayanlar� da mevcuttur. Eskiden beri
�zellikle Einstein gibi bilim adamlar� kara delik ve kara deli�in varl��� ile
ilgilendiler. Einstein kara delikleri ilk ke�fetti�inde b�yle bir �eyin
olamayaca��n� ileri s�rd� fakat g�n�m�zde bilim adamlar� kara delikleri
varl���n� kesin bir �ekilde ispatlad�lar.
Kara delikler genelde s�per nova patlamalar� sonucu
olu�urlar ve bilim adamlar�n�n son �al��malar�na g�re hep devam ederler. Kara
delikler �evresine ald��� her �eyi ama her �eyi yani ����� bile i�ine �eken
muazzam g�� �r�nt�s�d�r. Bir insan kara deli�e d��t���nde kesinlikle kar��
koyamayaca�� bir g�� ile kar��la��r. T�pk� bir girdaba girmi� gibi h�zl� bir
�ekilde kara deli�in i�ine �ekilir. Bu �ekilmede insan�n deli�e yak�n olan
k�sm� daha fazla kuvvete maruz kalacak ve gitgide bir spagetti gibi insan
b�z�lmeye ba�lar. Tabi ilerledik�e insan art�k atomun partik�llerine
kadar ayr���r. Parampar�a olur demek bile eksik kal�r.
Bilim adamlar� �u an evrende kara deliklerin oldu�una emin
ve onlar� g�r�nt�lemek i�in u�ra��yorlar. Bilim adamlar� kara delikleri
ara�t�r�rken evren ile ilgili yeni �eylerde ke�fediyorlar �rne�in evrenin
k���c�k bir b�l�m�nde ne kadar galaksi olabilece�ini hesaplayabiliyorlar. Bilim
adamlar� kara delik g�r�nt�lemek i�in �ncelikle kendi galaksimiz �zerinde
�al��ma yapm��lard�r. Galaksimizdeki her y�ld�z teker teker
incelenmeye �al���lm�� fakat bir sonuca var�lmam��t�r. Bunun yerine bilim
adamlar� direkt olarak galaksinin merkezine odaklanm�� ve oradaki y�ld�zlar�n
hareketleri incelenmi�. Y�ld�zlar�n d�n��leri ve d�n�� h�zlar� hesaplanarak
merkezde �izdikleri y�r�ngelere bak�larak o muazzam g�� tespit edilmi�. Bu hi�
��phesiz galaksimizin ortas�nda bulunun bir dara deliktir.
Bu filimde evrende var olan kara deliklerden bahsedilmi� ve
bu deliklerin �zellikleri tespit edilmi�tir.
A�A�IDAK�
SORULARIN CEVAPLARI F�LM�N AYRINTILARINDA VARDIR
1. Kara delik nedir?
2. Samanyolu galaksisinin kalbi te�his
edilebilir mi?
3. I����n d��ar� ��kamad��� yer
neresidir?
4. Kara delikler nerede olu�ur?
5. Kara delikler nas�l tespit edilir?
6. Evrendeki galaksiler nas�l tespit
edilir?
7. Evrenin k���k bir b�l�m�nde ne kadar
galaksi olabilir?
8. Galaksimiz nas�l olu�mu�tur?
9. Kuazzar nedir?
Salih G�LEN Biyoloji E�itimi Y�ksek Lisans ��rencisi 2009 (Fen Bilgisi ��retmeni)