1500 Y�l �nce G�ney Amerika
Sahillerine Ula�an �spanyollar Eski D�nya Hastal�klar�n� Astekler�e
Bula�t�r�p Toplu Yok Olu�una Neden Oldular 45 Dakika
Astekler astronomi, t�p ve m�hendislik
alan�nda geli�mi� bir toplumdur. Batakl�klardan �ehirler yaparak
m�hendisliklerinin m�kemmelli�ini g�stermi�lerdir. �spanyollar bu topraklara
ilk ad�m att���nda yar�m milyon
insan�n yok olu�una sebep olmu�tur. Arkeologlar �l�mlerin nedenini ��renmek i�in �al��malara
ba�lad�lar. �l�mlerin salg�n hastal�klardan kaynakland���na kanaat getiriliyor.
Fakat otopsiler sonunda bu
hastal���n daha �nce bilinenlerden farkl� oldu�u g�r�ld�. Bu gizemli ve yeni
bir hastal�kt�. Asteklerin resim �al��malar�ndan yola ��k�larak hastal���n kokorisli oldu�u ��renildi. Bundan sonra yap�lacak ilk i�
hangi tarihlerde oldu�unu ve sebeplerini ara�t�rmakt�. N�fus say�m�n�n 3 boyutlu
grafikleriyle bilim adamlar� yo�un �al��malara ba�lad� ve eldeki veriler ile salg�nlar�n hangi
y�llarda oldu�u tespit edildi. En b�y�k salg�n 1545 ve 1576 tarihlerinde
ya�anm��t�.
Bilim
adamlar� o tarihlerdeki iklim �artlar�n� ara�t�r�yorlard�. Kurakl�k ve yo�un
ya���lar�n sebep oldu�u ��renildi. 1546 ve 1576 y�llar�nda ya���lar�n daha yo�un oldu�u
��renildi. Bu Amerika men�eli vir�s neden sadece Astekleri
�ld�rd�? Bu soru uzun zaman kafalar� kar��t�rm��t�r. �spanyollardan belli bir grubun �lmesi, bunun
planl� olarak yap�ld���n� ortaya ��kard�. Asteklerin
kalabal�k ve k�t� �artlarda ya�amas� vir�s�n yay�lmas�n� h�zland�rm��t�. Vir�s �ncelikle
�iftliklerde yay�ld�. B�ylece h�zla yay�lan vir�s Asteklerin
�l�m�ne neden oldu. Bu olay toplu bir katliam �rne�idir.
Kurakl���n ve ya����n nedeni hava
bas�nc�n�n de�i�mesidir. Pasifik denizindeki ak�m de�i�ikli�i t�m d�nyadaki iklim
de�i�ikli�ini meydana getiriyor. 3 ak�m olay� birlikte meydana gelirse �ok
yak�n zamanda Amerika �da b�y�k
bir k�tl�k meydana gelebilir. Is�nan d�nyam�z� 2.facia bekliyor olabilir. Sera gazlar�n�n
artmas�yla 1990�dan beri �ok s�cak yaz mevsimi ya��yoruz. Sel bask�nlar� da
olu�uyor ama bu kurakl���n �n�ne
ge�emez.
�� Mega kurakl�k ve a��r�
ya��� d�ng�s� �a��m�z�n en b�y�k tehdidir. Salg�n hastal�klar
mutasyona
u�rayarak
insanlara ge�ebilir. 21.yy insanlar� savunmas�z oldu�undan ge�mi�ten daha h�zl�
yay�labilir. B�cekler �s�nma sayesinde yer de�i�tirir. B�ylece b�cekler
vir�sleri yayarlar.
6,5 milyar D�nya n�fusu i�in B�y�k
do�al afetlerin enfeksiyon yaymas� en b�y�k tehdit
unsurudur. K�resel �s�nma i�in �nlemler al�nmal�d�r. Aksi takdirde b�yle bir
hastal�k t�m insanl���n yok olu�una sebep olabilir.
A�a��daki Sorular�n
Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.
1-
Asteklerin millet olarak zay�flay���n�n ba�langic�
nas�l olmu�tur?
2-
�l�m
nedeni olarak ilk neden ��pnelenildi?
3-
Bu
vir�s�n Afrika�daki ad� nedir?
4-
Hastal���n
halk aras�ndaki ad� nedir?
5-
Hastal�k
hangi vir�s soyundan gelmektedir?
6-
Vir�s
hangi canl�yla insana bula�m��t�r?
7-
�klim
�artlar�n� bilim adamlar� hangi �al��ma ile ortaya koymu�tur?
8-
�lk
�l�mler hangi tarihte ba�lam��t�r?
9-
�spanyollardan
�len ki�iler hangi meslek grubundan idi?
10-
Vir�s�n
insandan insana ge�mesi i�in hangi olay�n meydana gelmesi gerekir?
11-
Bu
vir�s ile �len Asteklerin say�s� ne kadar idi?
12-
Bu
hastal���n belirtileri neler idi?
G�listan D�KS�N E��T�M B�YOLOJ� 4. SINIF