���������������������� ��Gezegenimizi Kurtarma Yollar� (G�ne� Kalkan�)(44dakika)

�

D�nyaca �nl� bir bilim adam� olan Roger Angel jeoloji m�hendisli�inin heyecanl� bir b�l�m� olan g�ne� kalkan� sayesinde d�nyaya gelen g�ne�in %2 sini �nleyerek k�resel �s�nmay� yava�latabilece�ini ve/veya durdurabilece�ini �s�nman�n sanayi �ncesi seviyeye ��karabilece�ini g�stermek i�in kendi alan�nda uzman ve bu projeye destek veren bir ekip ile �al��maya ba�l�yor.

��� Ekip i�erisinde kendi alan�nda uzman bir ki�i olan �evre m�hendisi Jennifer Languell ile uzman bir fizik�i ve ara�t�rmac� Basil Singer ve uluslararas� bir i�letmeci olan Kevin O'leary bulunmaktad�r.

��� Prof. Roger Angell�n plan�na g�re g�ne� ile d�nya aras�nda uzay bo�lu�unda g�ne�ten dik gelen ���nlar� engelleyecek ve merceklere da��lmas�n� sa�layacak d�nyadan 1,6 milyon km uzakl�kta ve her biri 60 cm geni�li�inde olan lenslerle bir kalkan olu�turmaya �al��acak. Bu kadar uzakl�kta olan mercekler uzay bo�lu�unda sabit duracak ve kalkan g�revi yapacaklard�r. Bunun i�in en �nemli i� olan lenslerin ideal seviyeye getirilmesi i�in Dr. Basil Singer Hollanda da ki delta end�strisinde lenslerin ideal seviyeye getirilebilece�i d���nerek Hollanda ya gidiyor.

��� Uzun u�ra�lar ve denemeler sonucunda d�nyan�n en ince yani yakla��k insan sa� telinin 1/15 te biri kadar incelikte lens elde edilmi�tir. Bu s�rada lensler o kadar ince ki kal�ptan ��kar�l�rken bile 4 tanesi k�r�l�yor. bundan sonra Basil Singer lenslerin uzaya g�nderilece�i merkeze do�ru hareket ediyor.

Dr. Roger Angel geleneksel roket sistemleri �ok pahal� ve �evreye zararl� oldu�u i�in askeri bilimlerin kulland��� ve geli�tirmeye �al��t�klar� az masrafl� olan bobin silah� kullanmay� d���n�yor. Bobin silah� �zerinde yap�lan bir ka� de�i�iklikten sonra bobin silah� saatte 40 bin km �zerinde bir h�za ��karmak i�in baz� de�i�iklikler yap�lm��t�r. Roketin i�inde ki ba�l���n h�z�n� �l�mek i�in jelatin bir k�p i�erisine g�nderilerek h�z �l��m� yap�l�yor. Ba�ar�l� bir sonu� elde edildikten sonra ikinci a�ama olarak i�erisine lens yerle�tirilerek ve dik olarak g�ky�z�ne do�ru f�rlat�l�yor. Beklenen y�ksekli�e ��kt�ktan sonra yere �ak�l�yor. Normalde o y�kseklikten para��tle inmesi gerekiyordu. Oysa bobin silah�n�n halen haz�r olmad��� g�r�lm��t�r. Bu arada ba�ka alternatifler var m� diye ba�ka yollara da bak�l�yor.

Ekip bobin silah� teknolojisinin halen yetersiz oldu�una kanaat getirerek �ngiltere de bir roket tasar�mc�s� ile g�r��meye gider. Roket hem �ok maliyetli hem de �ok risk ta��yan bir y�ntem �eklidir. Roket f�rlat�l�rken olu�acak olan bas�n� ve titremelerde rokette ta��nmas� planlanan lenslerin dayanmas� �ok zor g�z�k�yor. Fakat Dr Jennifer L. languell lensler i�in �ok �zel esnek bir b�lme haz�rlayarak etraf�nda da kamera sistemleri yerle�tirir. B�ylece hem yeri sa�laml�k kazanacak hem de her an g�r�nt� al�nacakt�. Roketi f�rlatmaya yak�n kamera sitemindeki hata y�z�nden g�r�nt� kesilir fakat tamire zaman kalmadan olu�an bu sorun nedeni ile g�r�nt� al�namad�.

Roket f�rlatmadan k�sa zaman sonra motoru duruyor ve �ok y�ksek bir y�kseklikten yere �ak�l�yor ve hi� bir g�r�nt� al�nam�yor.

Ekip ba�ar�s�z bir sonu� alm�� olsa da g�ne� kalkan� �zerinde �al��malar�na devam etmeye devam edecekler

����������������

���������������������� �A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

1. G�ne� enerjisini d�nyadan uzak tutarak iklim de�i�ikli�i h�z�n� yava�latabilir miyiz ?

2. Sele gazlar�n�n d�nyam�z �zerindeki etkileri nelerdir?

3. G�ne� kalkan� nedir?

4. G�ne� kalkan� �al��ma mekanizmas� nas�ld�r?

5. G�ne� kalkan� g�ne�in % ka��n� d�nyadan uzak tutulabilinir?

6. D�nyan�n en ince lensi nerede ve kimler taraf�ndan olu�turulmu�tur-yap�lm��t�r?

7. Lensler nas�l elde edilir-olu�turulur-�retilir?

8. Bobin silah� nedir, ne ama�la kullan�l�yor ve �al��ma �ekli nas�ld�r?

9. Bobin silah�n�n ula�t��� maksimum h�z ne kadard�r?

10. Lensler bobin silah� i�erisinde k�r�lmadan uzaya g�nderilebilinir mi?

11. Karbon em�l�syonu olmasa canl�lar�n ya�am� nas�l de�i�ir?

12. �klim de�i�ikli�i nas�l olu�ur?

13. Roketin yap�m a�amalar� nelerdir?

14. K���k �l�ekli bir roketin maliyeti ne kadard�r?

15. Uzaya lensleri ta��maya yarayacak roketin �zellikleri ve getirisi, g�t�r�s� nelerdir?

16. Bir roketin hata analiz raporunda ka� tane tahmini hata olabilir?

17. Deney ba�ar� ihtimali ne kadard�r?

������� ���������������������������������VEYS� �ST�NDA� FEN B�LG�S� ��RETMENL��� (�.�.) 4. SINIF NO:034