���� ��������Gizli D�nyalar Nano Teknoloji Ve Mikroskobik Canl�lar�n H�nerleri �������44 Dakika

��� Etraf�m�zda g�rebildi�imizin �tesinde gizli d�nyalar vard�r. Art�k bilim insanlar� nano teknoloji sayesinde bu g�r�nmez boyutlar� ke�feder duruma gelmi�tir. G�remedi�imiz �eyleri ke�fetmek belkide yapabilece�imiz en �nemli u�ra�lardan biridir yani d�nyam�zdaki gizli d�nyalar� ke�fetmek gibi . ��nk� d�nyam�zdaki hayat, bu gizli d�nyalara g�re �ekillenir. Gizli d�nyalar� kendi d�nyam�z� daha iyi anlayabilmek, hayat�m�zdaki �nemini ke�fetmek ve Ona ba�ka bi g�zle bakabilmek i�in ziyaret ederiz. Bu y�zden bunlar� ke�fetmek hayat�m�z i�in son derece �nemlidir. Bu gizli d�nyam�zda en �nemli �eylerden biride, d�nyam�z�n sahip oldu�u yer�ekimidir.

��Her bir hareketimiz g�remedi�imiz bir g�� taraf�ndan y�netiliyor; yer�ekimi. Yer�ekimi havada olan bir�eye a�a�� inmesini emreder, gezegenleri y�r�ngede tutar ve okyanuslar�n sirk�lasyonlar�n� sa�lar. Newton�un yer�ekiminin ne oldu�unu ke�fetmesinden bu yana insanlar yer�ekiminin ger�ekten neden kaynakland���n� anlamaya �al���yorlar fakat kimse tam olarak bir �ey bilmiyor ama cevaba yakla��yorlar. Newton; yer�ekimini iki g�� aras�ndaki �ekim olarak a��klam��t�r. Yani daha a��r olan bir obje daha fazla g�� ortaya koymakta. Bu y�zden son derece a��r olan d�nyam�z b�t�n objeleri kendine �eker. D�nyam�zda yer�ekimi g�c� her yerde ayn� de�ildir. D�nyan�n k�tlesinden uzakla�t�k�a yani da��n tepesine ��kt���m�zda daha hafif oluruz ve ayn� �ekilde bir vadiden yada hendekten a�a�� do�ru indi�imizde kilomuz biraz daha artar ��nk� d�nyan�n k�tlesine yakla�m�� oluruz. Ekvatorda daha hafifken, kutuplarda d�nyan�n k�tlesine daha yak�n oldu�umuzdan kutuplarda daha a��r geliriz. �klim de�i�tik�e d�nya �evresindeki k�tlelerde bu de�i�ime kat�l�r. �klim de�i�ikliklerinin d�nyan�n yer �ekim alanlar�n� etkiledi�i g�r�lm��t�r. Fakat gelece�imiz sadece yer�ekimi gibi b�y�k olaylara dayanm�yor. Mikro d�nyalardaki mikroorganizmalarda ayn� �nemi ta��yor.

��� ��Her g�n bize sald�rmak i�in bekleyen y�zlerce istilac� ile kar�� kar��yay�z. Son derece k���k olan bu yarat�klar� nano teknoloji sayesinde ke�feder ve rahatl�kla varl�klar�n� g�rebiliriz. En beklenmedik yerlerden; i�imizde, �zerimizde ve d�rt bir yan�m�zda kar��m�za ��karlar. Bu mikroorganizmalar ayn� zamanda hem arkada� hemde d��man olabilirler. Gizli d�nyalar� ara�t�rmaya iten sebep g�nl�k hayatta bizi ne kadar etkiledi�ini ��renmektir. Biz insanlar asl�nda bakterilerle birlikte ya��yoruz. Bakteriler ya�am�m�z i�in �nemli olan ek h�creli mikroplard�r. Bir �o�u iyi huyludur. Mikroplar h�zl� hareket eder ve n�fuslar� her 15 dakikada bir ikiye katlanabilir. 10 saat i�inde bir tanesi milyarlara d�n��ebilir. Ama fazla kalabal�kla�t�klar�nda hayatta kalmak i�in �l�rler. Ya�amak i�in s�rekli yeni yerler bulmalar� gerekir. Bu noktada insanlar g�rev al�r. Biz insanlar birer mikrop ta��y�c�s�y�z. Dokunmadan aks�rmaya yada �ks�rmeden ba�lant� kurdu�umuz her t�rl� y�zeyden bize bula�abilir. Bunlar�n ta��nmas�nda ka��t para ba�� �eken fakt�rlerden biridir. �nsanlar paray� tutarlar ve o ka��t para elden ele ge�erek bakteri yayar. Her bir ka��t para en az y�z �e�it farkl� bakteri taraf�ndan istila edilmi� olabilir. Bir�o�u kan enfeksiyonlar� yada zat�reye neden olan bakteri t�rlerini i�erir. Ka��t paradaki mikroplar pasif haldeler taki biz onlara dokunup onlar� canland�rana dek. V�cudumuzda hayat bulduktan sonra bu bakteriler bizi bir ge�i� arac� olarak kullanabilir yadav�cudumuzda kal�p bizi hasta ederler. Bu yarat�klar bir�ok yoldan v�cudumuza girer yada v�cudumuzun y�zeyine yap���rlar. Bu yollarlardan baz�lar� �unlard�r; insanlarla beraber kulland���m�z materyaller, yiyecekler, ortak temasta bulundu�umuz ara� ve gere�lerden(kap� kolu, telefon, masa, s�ra, ket�ap kutusu vb..) ve hava(r�zgar) yoluyla vb bir�ok yolla bula��rlar. Di�er bir g�r�nmez fenomen ise d�nyam�z�n yer kabu�u i�erisindeki s�v� demir okyanus(�ekirdek) yani d�nyam�z�n sahip oldu�u gizemli manyetik alan.

��� ��D�nyam�z�n manyetik alan� g�ne�ten ve uzay�n derinliklerinden gelen zararl� radyasyona kar�� gezegenimizi g�r�nmez k�lar. D�nyam�z�n manyetik alan� olmasayd� ne g�ney, kuzey nede do�u, bat� olurdu. D�nyan�n manyetik alan� hayatta kalabilmemiz i�in son derece �nemlidir. Manyetik alan� t�m detaylar�yla anlamak bilimin �ok �tesinde. Manyetik alan d�nyan�n tarihini ��z�mlemek i�in bize olanak sa�l�yor. D�nyan�n manyetik alan� m�knat�slarla �evrilmi� bir g�� alan� gibidir. Her t�rl� manyetize edilmi� obje taraf�ndan hissedilebilir ve pusulada bu sebepten dolay� daima d�nyam�z�n manyetik kutuplar�n� g�sterir. Bir di�er gizemli d�nya ise g�r�nmez �����n ola�an�st� d�nyas�d�r.

���� ��G�r�nmez ���k g�zlerimizin alg�s� d���ndad�r. I��k dalgalar� d���k frekansl� radyo dalgalar�ndan y�ksek frekansl� k�z�l �tesi, ultraviyole, x ve gama ���n dalgalar�na yolculuk eder. Her bir ���k dalgas�nda s�kl�k ne denli yo�unsa uzunluk o kadar k�sal�yor. Bu dalga uzunlu�u oluyor. �nsan g�z� t�m bu dalga boylar�n�n yaln�zca �ok az�n� tespit edebilir. Geri kalan ���n dalgalar� bize kapal�d�r. Normalde g�z�m�zle g�remedi�imiz bu dalga boylar�n� nano teknolojiyle tasarlanan �zel yap�ml� kameralar sayesinde g�rebilmek m�mk�nd�r. Baz� kameralar uzun dalga boylu k�z�l �tesi kullanarak s�cak ve so�u ay�rt edebilir. Buna termal g�r�nt�leyici denir ve g�n�m�zde yer bilimciler taraf�ndan kullan�l�yor. E�er bu kameralar acil servislerde kullan�l�rsa hayat kurtarabilirler. Mesela yang�nda dumandan bay�lm�� birini rahatl�kla bulabilirler. Baz� b�cekler(ar�) bizim g�remedi�imiz ultraviyole ���nlar�n� g�rebilecek �ekilde yarat�lm��t�r. Bu konudaki �al��malar savunma sanayisinde �nemli bir yer tutmaktad�r. Bilim gizli d�nyalar� g�zlem i�in de�il onlar� kullanmak i�inde �al���yor. Nano teknoloji k���k �apl� bir bilim olsa da b�y�k bir potansiyele sahiptir. �leriki zamanlarda nano teknolojinin minik d�nyas�n�n �zerimizde �ok b�y�k bir etkisi olacak. Gizli d�nyalar�n derinliklerine dalmak insanl�k i�in yeni olanaklara imkan sa�layacakt�r�

 

���������������� �������A�a��daki Sorular�n Cevaplar� Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.

��������� 1-) Gizli d�nyalar� ara�t�rmaya iten sebebler neler olmu�tur ?

��������� 2-) Gizli d�nyalar hayat�m�za nas�l etki eder ?

��������� 3-) Gizli d�nyalar nelerdir ve hayat�m�zdaki �nemi nedir ?

��������� 4-) Yer �ekimi nedir ve neden dolay� olu�mu�tur ? ���

��������� 5-) Yer �ekiminin hayat�m�zdaki �nemi nedir ?

��������� 6-) Yer �ekimi d�nyam�z� nas�l etkilemi�tir ve nelerin olu�mas�n� sa�lam��t�r ?

��������� 7-) Yer �ekiminin uzay i�in �nemi nedir ve yer�ekimi g�c�n�n boyutlar� nelerdir ?

��������� 8-) Newton yer �ekimini nas�l a��klam��t�r ?

��������� 9-) Yer �ekim g�c� nelere ba�l�d�r ve neden de�i�ir ?��

������� 10-) �klim de�i�ikliklerinin yer �ekimine etkisi var m�d�r ?

��� ��11-) Mikroorganizmalar nedir ve �e�itleri nelerdir ?

������� 12-) Mikroorganizmalar�n bizlere yararlar� ve zararlar� nelerdir ?

������� 13-) Bakterilerin ya�am tarz� nas�ld�r, nas�l �o�al�rlar ve �zellikleri nelerdir ?

������� 14-) Bakterilerin yo�un oldu�u yerler nelerdir ve insanlara hangi yollarla bula��rlar ?

������� 15-) D�nyam�z�n manyetik alan� nedir ve neden dolay� olu�mu�tur ?

������� 16-) D�nyan�n manyetik alan� d�nyam�z� ne gibi tehlikelerden koruyor ?

������� 17-) D�nyam�z�n manyetik alan�n�n bizim ve canl�lar i�in �nemi nedir ?

������� 18-) D�nyan�n manyetik alan� nas�ld�r ve nas�l hissedilir ?

������� 19-) G�ne� r�zgar� nedir ve zararlar� nelerdir ?

������� 20-) G�r�nmez ���nlar nelerdir ve dalga boyalar� nas�l de�i�ir ?

������ 21-) G�r�nmez ���nlar� insan g�z� neden g�remez ?

������ 22-) G�r�nmez ���nlar� hangi canl�lar g�rebilir ve canl�lara ne gibi bir etkisi vard�r ?

������ 23-) Nano teknolojiyle g�r�nmeyen ���nlar� g�rebilmek m�mk�n m� ?

������ 24-) Nano teknolojinin g�r�nmeyen ���nlar� g�rmek i�in �al��malar� nelerdir ?

������ 25-) G�r�nmeyen ���nlar� g�rebilmek i�in tasarlanan materyaller ve kullan�m alanlar� nelerdir?

 

������������������������������������������ YUSUF KIRMIZ E��T�M FEN B�LG�S� 4. SINIF (�.�) 9010054005