Geçmişte Günümüze
Meydana Gelen Tren Kazalarından Çıkarılan Derslere Dayalı Güvenli Tren
Üretimleri
Ba
şım
ıza bir i
ş geldi
ğinde bunun bir daha
olmamas
ı i
çin elimizden geleni
yapar
ız. Bu kaza
ara
şt
ırmac
ılar
ın
ın ilgi alan
ına
girer.
İngiltere'nin
ilk
şehirler aras
ı yolcu treni 1830 da ilk
seferine
çıkarken
bir can ald
ı.
Lokomotif roketi bir izleyicinin
üzerine
devrildi ve onun
öl
üm
üne sebep oldu. Tasar
ımc
ılar
roketi uygun frenlerle donatmay
ı
ak
ıl edememi
şti. Kaza bilimleri bu s
üre sarf
ında h
ız trenleri ile ilgili k
ökl
ü de
ği
şiklikler yapt
ı.
Modern bir tren insanlar
ı
korumak
üzere in
şa edilmeye
başlandı. Tren kara
yolu ile kullanılan araçlardan en ağır olanıdır. Tren raylarda hızlandıkça devasa bir kinetik enerji y
ükler. Trenin a
ğırl
ığı artt
ık
ça h
ız
ı da artar. Treni
durdurmak i
çin
enerjinin frenleme s
ürecinde
da
ğıt
ılmas
ı laz
ım. Kaza bilimcilerinin
as
ıl ara
şt
ırmas
ı
bu kinetik enerjinin kaza s
ıras
ında nas
ıl kontrol edecekleridir.
İlk emniyet duvar
ı trenin d
ış g
övdesidir. Eskiden
trenler ah
şapken
bir kaza an
ında d
ış g
övde parampar
ça olurdu.1937 de bilim adamlar
ı bedre yanl
ış yapt
ıklar
ın
ı g
örmek
i
çin harekete ge
çti. 1916 da John
Robinson adl
ı bir tren tasar
ımc
ıs
ı oluklu metal aksam geli
ştirdi ve onu her vagonun arkas
ına yerle
ştirdi.
Çarp
ışma an
ında bu aksamlar
birbirine kenetlenecek ve bir vagonun di
ğerini
bi
çmesine engel
olacakt
ı.
Kenetlenen aksamlar kinetik enerjiyi d
üşey
hale getirip teleskoplanmaya neden olan dikey hareketi engelleyecekti. Bug
ün Robinson'nun metal
aksamlar
ın
ın modern versiyonlar
ı olan
anti dikey ara
çlar trenlerde standart emniyet d
üzenekleri olarak kullan
ıl
ıyor. Kaza bilimcileri teleskoplanman
ın
çöz
üm
ün
ü
ba
şka bir yolla ar
ıyorlard
ı. Ah
şap vagonlar 20. y
üz y
ıl
ın ilk yar
ıs
ından itibaren kullan
ılmaya ba
şlandı. Fransa'da geli
ştirilen metal vagonlar t
üm d
ünyaya
yay
ıld
ı. Teleskoplanma yerini
daha yeni ve
öl
ümc
ül bir kaza t
ür
üne b
ırakt
ı;
üst
üste ge
çme. Modern kaza
bilimcileri radikal bir ad
ım
at
ıp deformasyonu
artt
ırma prensibi
üzerinde
çal
ışt
ı.Amerika
ula
şım bakanl
ığı trenlerin yollar
ında g
üvenli
ğin artt
ır
ılmas
ı
i
çin 25 milyon
dolarl
ık b
üt
çe tahsis etti ve bu sayede Amerika bu alanda
önc
ü ülke oldu.Karma
3 antropometrik tren emniyeti test ayg
ıt
ı ile kaza an
ında insanlar
ın kar
şıla
şt
ığı durumlar
ı
kullanmak
üzere
geli
ştirilmi
ş tek test kuklas
ıd
ır. Maliyeti yakla
şık yar
ım
milyon dolar olan bu
kukla dünyadaki en sofistike kukladır. Bu kukla ile yapılan testte kaza kurbanlarının nasıl öldüğü birebir direkt g
ör
üld
ü. Kaza bilimcileri
tehlikeli bir madde ta
şıyan
bir trenin
çarp
ışmas
ı halinde
çok az insan kayb
ı olmas
ı i
çin ellerinden geleni yap
ıyor. Bu t
ür
çarp
ışmada
çok fazla insan
ın hayat
ı tehlikeye girer. Kaza
bilimcileri duvarlar
ı
dayan
ıkl
ı bir n
ükleer yak
ıt kargosu geli
ştirdi. Kaza bilimi alan
ında her t
ürl
ü tren kazas
ı ile ilgili g
üvenlik
çal
ışmalar
ı devam ediyor ama kaza
bilimlerinin de s
ın
ırlar
ı var, bizi her
şeyden koruyamaz.
Aşağıdaki Soruların Cevapları Filmin Ayrıntılarında Vardır
1.
Teleskoplanma nedir?
2.
Deformasyonu artt
ırma prensibi ilk kez kimler taraf
ından
öne s
ür
üld
ü?
3.
Deformasyonu artt
ırma projesi nas
ıl ortaya
çıkt
ı?
4.
Amerika'da olu
şturulan vagonlar tasar
ımlar
ın
ı nereden alm
ışt
ır?
5.
K
ör
ükl
ü tren fikri nas
ıld
ır?
6.
Mezar ta
şı teknolojisi nedir?
7.
Tren kaza kuklas
ın
ın
ilk denemesi nerede yap
ılm
ışt
ır?
8.
Kukla kullan
ılarak yap
ılan
testte neler izlendi?
9.
Trenlerde emniyet kemeri bulunup bulunmamas
ı ile ilgili neden tart
ışılmaktad
ır?
10.
Profes
ör Galen ve ekibi nas
ıl bir kaza testi yapt
ılar?
11.
Profes
ör Galen nas
ıl
bir
çöz
üm sundu?
12.
Kaza bilimi nas
ıl teknolojiler geli
ştirdi?
ÖZLEM
SÜTÇÜ BİYOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ 07010002009