Ada,
G�ney Amerika�n�n en u� k�sm�n�n do�usunda Alplerden G�ney Amerika�ya kadar
uzanan,
Eyl�l
ay� G�ney yar�m k�rede bahar�n ba�lang�c�d�r. Erkek deniz filleri denizde
ge�irdikleri k�� aylar�ndan sonra hormonlar�n�n bask�s�yla �remek i�in geri
d�nerler ve sahil di�iler i�in meydan okuyacak erkeklerle dolu bir sava�
alan�na d�ner. Di�i ay� bal�klar�yla dolan sahilde hemen do�an yavrular ayn�
sahilde ge�en sene ger�ekle�en �iftle�menin sonu�lar�d�r. Anne yavrular�n� yirmi
bir g�n emzirdikten sonra tekrar �iftle�meye haz�r hale gelir.
Ekim
ay�n�n sonunda deniz fillerinin kavgalar� sona erer ve sahiller yine sessizli�e
b�r�n�r. Kuzey k�y�lar� �iftle�en deniz ku�lar�n�n her y�l yuva yapmaya
geldikleri yerdir. Gezginler gibi nispeten ufak olan mantolu albatros erke�i
yuva i�in gerekli ke�if u�u�lar�n� yapt�ktan sonra h�z�nl� �a�r�lar�yla
civardan ge�en di�ilerin dikkatini �eker. Albatroslar sadece karlar eridi�inde
yuva yapar.
�iftle�me
d�neminde G�ney Georgia�y� ziyaret eden, besin kayna�� k���k bal�klar olan kar pet
yelleri �ok savunmas�z oldu�undan ve yuvalar�n�n korunakl� olmas� i�in y�ksek
kesimleri ve adan�n g�neyini tercih ederler. Yaz�n son ziyaret�ileri olan deniz
foklar� �iftle�me b�lgelerini savunmak i�in her �eyi denerler ve di�iler
b�lgeye geldikten iki ile �� g�n sonra �nceki sene gebe kald�klar� yavrular�n�
d�nyaya getirirler. Yavrular d�nyaya geldikten sonra Atlantik squalar�ndan
olu�an kalabal�k bir grup do�um an�ndaki kalanlarla beslenmek i�in sahile
inerler. Di�i foklar alt� ya da yedi g�n sonra �iftle�meye haz�r hale gelirler.
Aral�k
ay�yla birlikte on ayl�k olan gezgin albatros art�k ilk u�u�unu
ger�ekle�tirmeye haz�r hale gelir. Di�er yandan yeti�kin albatroslar karda
yavrular�n�n etkilenmeyece�i y�kseklikte olan yuvalar�n� tamir ettikten sonra
e�lerini beklemeye ba�larlar. Her albatros k�rk y�ll�k hayat� boyunca bir kez
e� se�er ve onunla iki y�lda bir �iftle�ir. Di�iler yumurtlad�ktan sonra her
ikisi de yakla��k �� ay kulu�kaya yatar. �Aral�k ay� ile birlikte deri de�i�tirmek i�in
karaya ��kan deniz filleri tussocklara zarar verdi�inden dolay� baz� canl�lar�n
ya�am ortamlar�n� bozmalar�na ra�men deri d�k�nt�leri g�ney �rdeklerine iyi bir
besin kayna�� olu�turmas� a��s�ndan da faydal�d�r.
G�n
geceye d�nd���nde avlanma art�k yarasalara aittir. Tussocklar�n alt�ndaki
oyuklara yuva yapan on milyon deniz ku�u aras�nda bir ba�ka t�r olan mavi pet
yeller yuvalad�klar� b�lgelerini G�ney Georgia�n�n en b�y�k kanatl� y�rt�c�s�
Atlantik squas�yla payla��r. Ocak ay�n�n ba��nda Atlantik squalar� de�i�lik
taktikler uygulayarak yumurtalar�ndan ��kan deniz civcivlerini avlayarak
beslenirler. Civcivlerin hepsi yumurtalar�ndan ��kar ��kmaz b�y�me yar���na
ba�layacak ve yaz mevsiminin hemen ard�ndan k�� h�zla gelecek. G�nler
k�sal�rken r�zg�r ve f�rt�nalar artacak ve Atlantik d�ng�leri azalmaya
ba�layacak. Hele ilk kez y�zmeyi deneyecek olan civcivler i�in ya�am �ok ama
�ok zordur.
Mart
ay�n�n ve k�� mevsiminin sonunda b�t�n t�rlerin �reme d�nemi sona ererken
gezgin albatroslar devam eder. Yumurta on bir haftal�k kulu�ka d�neminden sonra
�atlar ve ilk alt� ay her iki ebeveynde civcivi so�uktan korumak i�in s�ras�yla
civcivin �zerine yatar. Ancak alt� hafta i�inde yiyecek ihtiyac� o kadar �ok
artar ki civcivi G�ney Georgia k��� ile yaln�z ba��na b�rak�p denize d�nmek
zorunda kal�rlar.
Asl�nda
�ok ilgin� ya�am d�ng�lerinden biri gentoo penguenlerinin ya�am�d�r. Bunlar her
sabah evinden i�ine giden memurlar gibi denize besin bulmaya gider, ak�am
olunca da i�inden evine d�nen memurlar gibi da�da birbirine sokularak �s�nmaya
�al��an yavrular�n�n yan�na giderler. G�ney Georgia�da her y�l 30 milyon ku�
yuva yapar.
��������� �nsano�lu ak�l gibi b�y�k bir nimete
sahipken onu kullan�p d���nme ve �ng�r� faaliyetlerini y�r�t�rken, bu nimetten
yoksun hayvanlar�n hayat d�ng�lerini hi� �a��rmadan ve ayn� ciddiyetle
zamanlama hatas� yapmadan bug�ne kadar s�rd�re gelmelerini basit bir �ey olarak
g�rebilir miyiz? �Ya da bunu Allah��n
kudretinin kan�tlar�ndan biri olarak kabul edemez miyiz?
A�a��daki Sorular�n Cevaplar�
Filmin Ayr�nt�lar�nda Vard�r.
S.1. S�rekli
yiyecek ihtiyac� y�z�nden sava� halinde olan canl�lar hangileridir?
S.2. Penguen pop�l�syonunda
imparatordan sonra en iri olan t�r hangisidir?
S.3. Kral
penguenlerinde baz� ebeveynlerin k�zg�nl�k d�neminin ba��nda �iftle�mesinin
nedeni nedir?
S.4. Kral
penguenler mecbur kalmalar� halinde yemek yemeden ne kadar s�re dayan�rlar?
S.5. Kral
penguenler su alt�nda ne kadar kalabilirler ve ne kadar derinli�e dalabilirler?
S.6. Kral
penguenler dondurucu suda nas�l enerjilerini korurlar?
S.7. Deniz ku�lar�
aras�nda en uzun kanatlara sahip canl� hangisidir?
S.8. Gentoo
penguenlerini denizde avlayan canl� hangisidir?
S.9. D�nyan�n en
h�zl� y�zen ku�u hangisidir?
S.10. Erkek deniz
fillerinin a��rl�klar� ve boylar� nedir?
S.11. Erkek deniz
fillerinin �l�mc�l silahlar� nelerdir?
S.12. G�ney Georgia
da buzda kulu�kaya yatmay� ba�aran tek t�r hangisidir?
S.13. Manevra
kabiliyeti �ok y�ksek olan ku� hangisidir?
S.14. Macaroni
penguenleri isimlerini nereden alm��lard�r?
S.15. G�ney albatros
ku�lar�n�n en iyi yuva yapt��� ortam nedir?
S.16. G�ney Georgia�n�n
tek �t�c� ku�u hangisidir?
S.17. G�ney Georgia
adas�n�n en kalabal�k pop�lasyonu hangisidir?
S.18. G�ney Georgia
yaz�nda en y�ksek hava s�cakl��� nedir?
S.19. G�ney
Georgia�da en bol bulunan bitki hangisidir?
S.20. G�ney Georgia�daki
canl�lar�n �o�unun �zellikle tussocklar�n i�inde yuva yapmalar�n�n nedeni
nedir?
S.21. G�ney Georgia
k���nda penguen yavrular�n�n ne kadar� ortam so�uklu�una dayan�p yeti�kin hale
gelir?
S.22. G�ney Georgia�da
r�zg�r, s�cakl��� -70 dereceye kadar d���r�rken kral penguen yavrular� ya da
yeti�kinleri bu ya�ama nas�l adapte g�sterirler?
S.23. G�ney Georgia
da y�rt�c�lardan ve rekabetten ka��nan tek canl� hangisidir?
Eseng�l MELEN E�itim
Biyoloji 3. S�n�f 2010
���������������������������������������������������������������