CERN'de Par�ac�k H�zland�r�c�s�ndaki Tamirat Filmin �zeti 46 dak.
Bu filmde Avrupa N�kleer Ara�t�rma Kurumu olan CERN�de yap�lan m�knat�s tamirat� anlat�lmaktad�r.
B�y�k Hadron �arp��t�r�c�s�(LHC)
ilk �al��t�r�lmas�ndan itibaren yakla��k dokuz saat �al��abilmi� ve bu
�al��man�n ard�ndan m�knat�slardan bir tanesinde meydana gelen erime bir�ok
m�knat�s�n yanmas�na neden olmu� bu olay �zerine yakla��k bir y�l boyunca bu
m�knat�slar tamir edilmeye �al���lm��.
LHC�nin her bir m�knat�s� metrelerce
uzunlukta ve tonlarca a��rl�kta olan �ift kutuplu m�knat�slard�r. Bunlar�n
tamiri i�in s�k�lmesi par�alar�n ayr�lmas� ve yukar� ta��nmas� zaten aylar
almaktad�r. Yeni haz�rlanan m�knat�slar�n geri getirilmesi de bir o kadar fazla
zaman almaktad�r. Yeni bir m�knat�s �nce at�lyeden al�n�r ve b�y�k t�rlar ile CERN�e ta��n�r. Buradan t�nelin ba��na al�n�r ve dev
borudan a�a�� g�nderilir. Burada t�nelde bulunan ara�lar vas�tas� ile
ba�lanaca�� yerlere ta��n�r. T�m bunlar �ok basit g�r�nebilir fakat s�z konusu
m�knat�slar�n her biri hem uzun hem de a��r olduklar�ndan dolay� bu i�lemler
�ok yava� ilerlemektedir.
CERN Fransa ve �svi�re s�n�r�na kurulan devasa LHC
projesinde yap�lan �al��man�n amac�; neden olu�tu�umuzu? Evrenin nas�l
olu�tu�unu? ve baz� gizemli par�ac�klar� ke�fetmenin
pe�indedir. Yap�lan t�m �al��malar Einstein��n �al��malar� g�z �n�ne al�narak
yap�lmaktad�r.
B�y�k Hadron �arp��t�r�c�s�nda
herhangi bir aksilik kar��s�nda devreye giren �nemli bir itfaiye ekibi mevcut.
Bunlar olay an�nda hi�bir g�venlik etmenine tak�lmadan t�nele iniyorlar ve
gerekli kurtarmalar� yap�yorlar.
A�A�IDAK�
SORULARIN CEVAPLARI F�LM�N AYRINTILARINDA VARDIR
1 LHC nedir?
2 CERN nedir?
3 LHC� de nas�l bir sorun ��kt�?
4 LHC� deki sorun nas�l giderildi?
5 LHC� deki m�knat�slar ne i�e yar�yorlar?
6 LHC� deki m�knat�slar nas�l ta��n�yorlar?
7 LHC� deki m�knat�slar nas�l bozuldu?
8 LHC� deki m�knat�slar�n ebatlar� nas�ld�r?
9 LHC� deki itfaiye ekibi nas�l �al���yor?
Salih G�LEN Biyoloji E�itimi Y�ksek Lisans
��rencisi 2009 (Fen Bilgisi ��retmeni)